Kürek çalışıyor, tanıma çalışmıyor

The Verge'den Jennifer Pattison Tuohy, Whisker'ın en üst modeli Litter-Robot 5 Pro'yu altı ay boyunca denedi. Makine asıl işini eksiksiz yapıyor: kedi çıktıktan sonra hazne dönüyor, atık altta kapalı bir çekmeceye süzülüyor ve çekmece yaklaşık haftada bir boşaltılıyor. Fiyat 899 dolar; aynı üreticinin yapay zekâ katmanı olmayan Litter-Robot 4 modeli 699 dolar, Evo modeli 599 dolar. Aradaki fark ve üstüne aylık 8 dolar tutarındaki Whisker Plus aboneliği, tam olarak iki kamera, koku sensörleri ve tanıma özellikleri için ödeniyor.[1]

Altı ayın sonunda o katmandan çıkan sonuç şu: atık türünü ayırt edip kokuyu azaltmak için tasarlanan WasteID sistemi doğru sonuç vermedi, iki kamera iri gri-beyaz tekiri küçük siyah-beyaz kediden ayıramadı ve bir süre sonra ikisini aynı kedi gibi göstermeye başladı. Abonelik, sağlık sorunlarını erkenden yakalama vaadiyle satılıyor; incelemede işe yarar tek bir uyarı çıkmadı. Sokaktaki gözle bakınca fark şu: kürekleme işi mekanikle yürüyor, tanıma ise bir modelin çıkarımına dayanıyor ve ikisinin güvenilirliği aynı düzeyde durmuyor.[1]

Katman geri çekilebiliyor

Microsoft, Excel'de hücre içinden yapay zekâ çağıran COPILOT işlevini 14 Eylül 2026'da kullanımdan kaldırıyor. İşlev Ağustos 2025'te önizlemeye açılmıştı ve genel kullanıma 2027'de çıkması planlanıyordu; o noktaya hiç gelmedi. Deneyebilenler yalnızca Microsoft 365 Copilot lisansı olan Beta Kanalı kullanıcıları ile Frontier programındaki web Excel kullanıcılarıydı. Microsoft özellikle devam etmeme kararı aldığını bildiriyor, verdiği rahatsızlık için özür diliyor ve aynı işlerin Copilot yan panelinde sürdüğünü söylüyor.[2]

Uçtaki örnek Moxie'de görülüyor. MIT Technology Review'un yazısına göre çocuklara arkadaşlık etmek için tasarlanan robot, üreticisi Embodied 2024'te kapanınca konuşmayı bıraktı; cihazlar dışarıdaki sunuculara bağlıydı ve şirket gidince o bağ koptu. Embodied'in teknik direktörü Justin Beghtol açık kaynaklı OpenMoxie'yi şirketin izniyle yayımladı, ama altı yıl boyunca Moxie'siyle bağ kurmuş on yaşındaki Xander'ın babası geçişi tamamlayamadı ve robotu oğluna söylemeden sattı. 2025'te robotu geri getiren yeni yatırımcı da kısa sürede kapandı.[3]

Üç üründe ortak olan kısıt şu: mekanik gövde, elektronik ve cihazın kendi yazılımı satın alındığı gün ne yapıyorsa ertesi yıl da onu yapıyor; yapay zekâ katmanı ise üreticinin sürdürmeyi seçtiği bir hizmete bağlı. Bu yüzden aynı üründe kürekleme çalışırken tanıma boşa düşebiliyor, hücredeki formül kendi takvimi dolmadan kapanabiliyor ve robot sunucular sustuğunda susuyor. Başka bir okuma da mümkün: üçü de erken ürün ve bu katmanlar zamanla düzelebilir. Yalnız düzelme de aynı sürdürme kararına bağlı kalıyor.[1], [2], [3]

Satın almadan önce nereye bakılır?

Alıcı için pratik ayrım, ürünün yapay zekâ katmanı olmadan da işe yarayıp yaramadığı. Litter-Robot örneğinde yarıyor: Evo 599 dolar, Litter-Robot 4 ise 699 dolar ve ikisi de aynı temizliği yapıyor; aradaki fiyat farkı tanıma katmanına gidiyor. Excel örneğinde ise formülü tablolarına yerleştirmiş bir kullanıcı, 14 Eylül'den sonra o formülü içeren dosyaları yeniden düzenlemek zorunda kalacak. İkisinde de sorulacak soru aynı: katman yarın kapanırsa elde ne kalıyor ve o kalanın fiyatı neydi?[1], [2]

Beklenecek işaret Excel tarafında somut ve tarihli. Microsoft yerine yan paneli gösteriyor; hücre içinde çalışan bir yapay zekâ işlevi 2026 sonuna kadar duyurulmazsa, elektronik tablodaki yapay zekâ formülün içine giren bir araç olmak yerine yandaki bir sohbet penceresi olarak kalır. Kullanıcı bunu tek bir yerden görebilir: Microsoft'un işlev listesinde COPILOT'un yerini alan bir formülün çıkıp çıkmadığı.[2]

PicoByte, OpenAI'nin ev cihazı için bildirilen fiyat aralığını ele aldığı yazısında, fiyat açıklanmışken cihazın hangi işi yapacağı yazılmadığı için alıcının verebileceği bir karar bulunmadığını savunmuştu. Litter-Robot 5 Pro'da ikisi de var: fiyat da belli, vaat edilen iş de belli. Eksik olan üçüncü parça, o işin gerçekten yapıldığını gösteren bağımsız sonuç ve altı aylık bu deneme onu vermiyor.[4], [1]