Bir kırığın yeri

Almanya’nın Frankfurt kentindeki Liebieghaus Heykel Müzesi’nde göz önce en seyrek makete takılabilir. Parthenon’un doğu alınlığından günümüze kalan heykeller burada tek başlarına duruyor. İkinci makette Ulrike Koch-Brinkmann ve Vinzenz Brinkmann’ın belirli figürlere bağladığı kırık parçalar da yerlerini alıyor. Bu geçiş, bir parçanın ölçüsünü ve biçimini görmekle o parçanın bir figürün neresine ait olduğunu anlamak arasındaki mesafeyi açığa çıkarıyor. İzleyici ilk maketten ikinciye geçince yerinden edilmiş parçayı, parça yerine oturunca da figürün duruşunu okuyabiliyor.[1]

Arthur Hamilton Smith, daha önce günümüze ulaşan parçaların kalıplarını aldırmış ve bazı kırık kenarların birbirine uyduğunu saptamıştı. Bazı kalıplar burada sergileniyor. Koch-Brinkmann ile Brinkmann ise parçaları tarayıp üç boyutlu yazıcıda bastı. Bir kırığın iki yüzünü buluşturmak, taşın sınırlarını gözeten bir işlem. Parça bir figüre bağlanınca eski kompozisyonda bir yer kazanıyor. Aynı işlem, geriye kalan boşluğun biçimini de belirginleştiriyor. Oraya hangi heykelin sığdığı sorusu, üçüncü makette bambaşka bir malzemeyle karşılık buluyor.[1]

Bir kabartmadan sahneye

St. Petersburg’da gördükleri bir lahit kabartması, iki araştırmacıya Athena’nın Zeus’un başından doğuşunu anlatan sahnenin daha küçük bir örneği gibi göründü. Kayıp bölümleri tasarlarken Yunan heykellerinin Roma dönemi kopyalarına baktılar. Roma’daki bir yontucu, aynı doğum sahnesini kendi yapıtının ölçüsüne ve kullanımına göre yeniden düzenlemiş olabilir. Bu olasılık, tamamlanmış maketi ilginç kılıyor. Maket, birbirine uyan taşların yanı sıra başka bir yapıt üzerinden okunmuş duruşları da tek bir kompozisyona yerleştiriyor.[1]

Son makette tanrılar yeniden bir sahneyi paylaşıyor. Brinkmann’ın yorumunda Hermes başlığına davranıyor, Zeus’un oğulları ürken atlarını tutmaya çalışıyor. Her hareket, ortadaki doğumun çevresinde bir tepki kuruyor. Salonda üç makete birden bakmanın karşılığı burada ortaya çıkıyor. Göz önce sahneyi bir bütün olarak izliyor, sonra bir figürü seçip ikinci makete döndüğünde o hareketin hangi parçasının taştan geldiğini, hangisinin tamamlanmış düzen içinde biçim kazandığını ayırt edebiliyor.[1]