Rafta yeniden yer açmak

Susan Wyndham, Elizabeth Harrower: The woman in the watch tower ile Avustralya’da Nib Ödülü’nü aldı. Sydney Morning Herald’ın eski edebiyat editörü, başlığa Harrower’ın romanlarından birini yerleştirerek okura bir başlangıç noktası veriyor. Biyografinin kapısında The Watch Tower duruyor.[1]

Harrower’ın romanındaki Laura ile Clare, Laura’nın kocası Felix’in baskısı altında aynı evi paylaşır. Roman bir dönem baskı dışı kaldı. Text Publishing kitabı 2012’de yeniden yayımladı. Bugün biyografinin başlığındaki göndermeyi izleyen bir okurun önünde, yeni bir üne kavuşmuş eski bir kitabın okunabilir bir baskısı var.[1]

Bir baskının tükenmesiyle bir yazarın gözden uzak düşmesi, okur için birbirini besler. Yeniden basım kitabı eline alma olanağı verir. Biyografi ise o kitabı nereden okumaya başlayacağını düşündürür. Wyndham’ın ödül sonrasında okurları Harrower’ın romanlarına yöneltme isteğini, bu iki ayrı yayın adımı somutlaştırıyor.[1]

Mektuptan romana

Harrower’ın 2020’deki ölümünden sonra Canberra’daki Avustralya Ulusal Kütüphanesi’nde saklanan arşiv kamuya açıldı. Wyndham mektupları, romanları ve kısa öyküleri birlikte okudu. Felix’i andıran denetleyici kişileri romancının yaşamındaki ilişkilerle karşılaştırırken, o yakınlığın kurmacadaki anlamını tartışmaya açtı.[1]

The Watch Tower’ı biyografinin yanında açınca Felix’in yaşamdaki olası karşılığı ile romandaki işi farklı sorular doğurur. İlki Wyndham’ı Harrower’ın geçmişine götürür. İkincisi bizi Laura ile Clare’e, aynı kişinin baskısına iki kız kardeşin nasıl karşılık verdiğine döndürür. Okur için biyografinin değeri burada belirginleşiyor. Arşivden gelen bir ayrıntı, romanda kimin neye katlandığına yeniden bakmayı sağlıyor.[1]

Wyndham’ın kendi okuma sırası da bir basımla değişti. Harrower’la daha önce söyleşmişti. Yazarın 1960’ların sonunda yazdığı In Certain Circles, 2014’te yayımlanınca romanlarını okudu ve yeniden görüşmeye gitti. Bir ödülün okura açtığı yolu düşünürken bu sırayı akılda tutmak iyi olur. Önce bir kitap elde bulunur. Sonra başka kitapların kapağı açılır.[1]