Ortak yen alımı, petrolün teyitsiz açıklamalarla gerilemesi, Kospi'deki sert dönüş ve Hindistan borsasının yükselişi, aynı seansta para, enerji ve hisse kanallarının farklı işlediğini gösterdi.
Ekonomi ve Piyasalar··Sabah
Dövizde işlem, petrolde henüz teyit edilmemiş beklenti
Pazartesi Asya seansının ilk fiyat hareketleri iki farklı türde gelişmeye dayandı. Japonya Maliye Bakanlığı, cuma günü ABD Hazinesi ile eşgüdümlü yen alımı yapıldığını doğruladı; iki ülkenin döviz piyasasında birlikte hareket etmesi 2011'den beri ilk kez gerçekleşti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, gerekirse yeni ortak müdahaleye katılabileceklerini söyledi. Açıklamadan sonra yen dolar karşısında yüzde 1,4 değerlenerek 155,20'ye ulaştı ve iki seanslık kazanç yüzde 3,8 oldu; para birimi müdahale öncesinde kırk yılın en düşük düzeylerindeydi. Petrol tarafında ise fiziki akışa ilişkin doğrulanmış bir değişiklik yoktu. Fiyat açılışta yüzde 6'ya kadar düştü ve seans boyunca kayıp yüzde 5'e yakın seyretti. Hareketi, Donald Trump'ın İran altyapısına planlanan saldırıları iptal ettiğini, Hürmüz Boğazı'nı açacak bir anlaşmaya varıldığını ve nükleer görüşmelerin başlayacağını söylemesi tetikledi. Boğaz ve görüşmeler hakkındaki iki ifade bağımsız olarak teyit edilmedi. Böylece döviz hareketinin arkasında açıklanmış bir resmî işlem, petrol hareketinin arkasında ise henüz doğrulanmamış bir jeopolitik beklenti vardı.[1], [2]
Aynı bölge, hisse piyasalarında zıt yönler
Hisse piyasaları, bu hareketleri tek yönde değil, yerel pozisyonlar ve maliyet duyarlılıkları üzerinden farklı biçimlerde taşıdı. Güney Kore'de Kospi pazartesi günü yüzde 4,88 düşerek 6.273,66'ya indi; bir önceki seansı yüzde 17,91 yükselişle 6.595,45'te kapatmıştı. Samsung Electronics yüzde 8,19, SK hynix yüzde 7,92 değer kaybetti. Yabancı yatırımcılar 1,1104 trilyon won, kurumlar 247,1 milyar won net satış yaparken bireysel yatırımcılar 1,3185 trilyon won net alım yaptı. Aracı kurumların iki şirket için hedef fiyatlarını indirmesi de yarı iletken ağırlıklı yükselişin ardından gelen yerel yeniden fiyatlamaya eşlik etti. Hindistan'da ise petrol düşüşü farklı bir bilanço etkisiyle karşılandı. Sensex 788,7 puan artışla 78.883,34'ten, Nifty 189,1 puan artışla 24.572,70'ten açıldı. Haberde yükseliş, ABD'nin İran'a yeni saldırı düzenlememesi sonrasında ham petrolün gerilemesine bağlandı; daha düşük enerji maliyeti beklentisi petrol ithal eden ekonomi için destekleyici bir zemin oluşturdu. Aynı sabah Nikkei yüzde 1,04 gerilerken Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,59 düştü ve Hang Seng yüzde 0,13 yükseldi. Dolayısıyla bölgesel görünüm ortak bir risk iştahı yönünden çok, önceki pozisyonların ve ekonomilerin petrol fiyatına maruziyetinin ayrışmasını yansıttı.[3], [4]
Ortak saat dilimi, farklı kanıt ve aktarım zincirleri
Dört gelişme birlikte okunduğunda, pazartesi hareketinin tek bir küresel anlatıya indirgenemediği görülüyor. Yenin değerlenmesi, Japonya ile ABD'nin gerçekleştirdiğini açıkladığı ortak alıma ve yeni müdahale olasılığına bağlanabiliyor. Petrolün düşüşü ise Hürmüz'deki fiziki akışın değiştiği doğrulanmadan, saldırıların durdurulduğu ve boğaz için anlaşma sağlandığı yönündeki açıklamaları fiyatladı. Bu ayrım önemli: biri yapılmış bir işlemin fiyat etkisi, diğeri gerçekleşmesi beklenen bir gelişmenin risk primine etkisi. Hisse tarafında da aynı petrol hareketi herkese aynı sonucu vermedi. Hindistan endeksleri daha düşük ham petrol fiyatının sağlayabileceği maliyet rahatlamasıyla yükselirken, Kospi önceki seanstaki olağanüstü yükselişin bir bölümünü geri verdi; satışın karşısında esas olarak bireysel yatırımcılar durdu ve yarı iletken hedefleri aşağı çekildi. Doların 156 yenin altına indiği, ABD vadeli endekslerinin yaklaşık yüzde 0,5 yükseldiği aynı zaman aralığında Asya endeksleri yine de karışık kaldı. Seans bu nedenle tek bir “risk açıldı” ya da “risk kapandı” manşetinden daha ayrıntılı bir tablo sundu: resmî döviz talebi, teyitsiz jeopolitik beklenti, enerji ithalat maliyeti ve yoğunlaşmış hisse pozisyonları, aynı haber saatinde farklı fiyatlara farklı kanallardan ulaştı.[1], [2], [3], [4]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
