Batı Şeria'daki 70 alan fonu ve Amman'daki Aksa alarmı
İsrail, işgal altındaki Batı Şeria'da 70'ten fazla tarihi alan için 113 milyon şekel ayırdı; Ürdün ise Mescid-i Aksa tehdidine karşı Amman'da acil bakanlar toplantısı topluyor.
Jeopolitik··Öğle
Yönlendirme komitesi ve Knesset onayları
Al Jazeera'nın salı günü aktardığına göre bir hükümet yönlendirme komitesi, işgal altındaki Batı Şeria'da 70'ten fazla tarihi alan için 113 milyon şekel tutarında, yaklaşık 37 milyon dolar karşılığı bir ödeneği onayladı. Maliye Bakanı Bezalel Smotriç kararı en üst düzeyde bir Siyonist eylem diye niteledi. Karar, mayıs ayında kabul edilen 250 milyon şekel tutarındaki, yaklaşık 83 milyon dolar karşılığı planın üzerine ekleniyor. Aynı haber, Knesset Maliye Komisyonu'nun ayrıca 300 milyon şekele yakın bir tutarı ayrı bir kanalda onayladığını belirtiyor; bunun 157 milyon şekeli Yerleşimler Bakanlığı'na doğrudan aktarılacak, 142 milyon şekeli ise taahhüt yetkisi olarak verilecek. Program kapsamındaki alanlar arasında Beytüllahim yakınlarındaki Süleyman Havuzları da bulunuyor. Al Jazeera, İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka göre yasa dışı sayıldığını da hatırlatıyor. Böylece işgal altındaki Batı Şeria'da tarihi mekânlar üzerinden ilerleyen finansman, yönlendirme komitesinin 113 milyon şekel kararını ve Knesset Maliye Komisyonu'nun 300 milyon şekele yakın paketini aynı haber çerçevesinde bir araya getiriyor. Smotriç'in nitelemesi ödeneğin siyasal anlamını sabitleyken rakamlar mayıs planına eklenen yeni katmanı ve bakanlık kanalına giden doğrudan tutarı somutlaştırıyor.[1]
Amman'da acil bakanlar toplantısı
Irish Times'in 4 Ağustos haberine göre Ürdün Dışişleri Bakanı Eyman Safedi, Kudüs'teki Mescid-i Aksa ve Kubbetü's-Sahra çevresinde oluştuğunu söylediği tehdide karşı çarşamba günü Amman'da acil bir bakanlar toplantısı düzenliyor. Toplantıya Arap Ligi dışişleri bakanlarının yanı sıra Türkiye, Endonezya, Malezya ve Pakistan katılıyor. Ürdünlü yetkililer, 23 Temmuz'da aralarında Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir'in de bulunduğu 2.000'den fazla İsraillinin Mescid-i Aksa avlusuna girip namaz kıldığını ve dinî ayinler düzenlediğini bildirdi. Bu gelişmeyi, alanda yalnızca Müslümanların ibadetine izin veren yürürlükteki düzenlemenin modern tarihteki en ağır çiğnenmesi olarak nitelendirdiler. Safedi, bunun sürekli ve tehlikeli bir tehdit olduğunu, Ürdün'ün elindeki her araçla karşı koymaya çalıştığını söyledi. Ürdün Haşimi hanedanının Kudüs'teki kutsal mekânlar üzerindeki koruyuculuğu, 1994 İsrail-Ürdün barış antlaşmasında yeniden doğrulanmıştı. Irish Times haberinde İsrail hükümetinin bu iddialara yanıtı yer almıyor. Amman masası böylece 23 Temmuz giriş iddiasını, Ben Gvir'in varlığını ve 1994 koruyuculuk dayanağını aynı diplomasi çerçevesinde topluyor; katılımcı listesi Arap Ligi'ni aşarak Türkiye, Endonezya, Malezya ve Pakistan'ı da kapsıyor.[2]
İşgal altındaki mekânlar ve bölgesel tepki
İki haber birlikte okunduğunda, işgal altındaki Batı Şeria'da tarihi alanlar için yeni finansman ile Kudüs'teki kutsal mekânlar üzerindeki gerilim aynı bölgesel alarm hattında birleşiyor. Al Jazeera'nın aktardığı 113 milyon şekel onayı ve mayıstaki 250 milyon şekel planı, 70'ten fazla alanda somut bir kaynak aktarımını tarif ediyor; Knesset Maliye Komisyonu'nun 157 milyon şekel ve 142 milyon şekellik hatları da Yerleşimler Bakanlığı kanalını güçlendiriyor. Irish Times'in aktardığı Amman toplantısı ise 23 Temmuz'da 2.000'den fazla kişinin Mescid-i Aksa avlusuna girdiği iddiasına ve Ben Gvir'in varlığına dayanan bir diplomasi seferberliğini gösteriyor. Bir yanda Smotriç'in en üst düzeyde bir Siyonist eylem nitelemesiyle sabitlenen Batı Şeria ödeneği, diğer yanda Safedi'nin sürekli tehdit diye tanımladığı Aksa dosyası yer alıyor. Her iki gelişme de işgal, yerleşim ve kutsal mekân düzeni etrafında toplanıyor; biri bütçe ve alan listesi üzerinden, diğeri bakanlar masası ve 1994 koruyuculuk dayanağı üzerinden ilerliyor. Haberlerde İsrail hükümetinin Amman iddialarına yanıtı yer almazken Batı Şeria finansmanında hükümet ve Knesset kanalları açıkça görünüyor. 70'ten fazla Batı Şeria alanı için yeni ödenek onaylanırken Amman'da Mescid-i Aksa ve Kubbetü's-Sahra için acil bir bölgesel toplantı kuruluyor.[1], [2]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
