Qusra kuşatması Washington ile İsrail’i yerleşimci denetiminde karşı karşıya getiriyor
Qusra’da üç aile susuz ve elektriksiz kuşatma altında kalırken ABD büyükelçisi yerleşimcileri terörist diye niteledi; İsrail ise sivil kolluğu ordudan özel bir polis birimine taşıma planı hazırlıyor.
Jeopolitik··Akşam
Qusra’da beşinci gece
Batı Şeria’da Nablus’un güneyindeki Qusra köyünün Ras al-Ain kesiminde 3 Filistinli aile, yaklaşık 20 yerleşimcinin çevresini sardığı evlerinde pazardan bu yana kapalı kaldı. BM insan hakları ofisi OHCHR, aralarında en az 2 çocuk bulunan yaklaşık 15 kişinin su ve elektrik hatları kesilmiş hâlde tutulduğunu, ailelerin yaşamının çekilmez kılındığını ve amacın onları evlerinden ve topraklarından çıkarmak olduğunu açıkladı. Ofis, aileler zorla yerinden edilmeden önce zamanın daraldığı uyarısını yaptı. Köy sakinleri geçici güneş panelleri ile kıştan kalan kuyu suyuna yaslanıyor. Ailelerden birinde ABD ve Filistin vatandaşı Loai Ridi’nin kardeşi Qusai Abu Rida ile 18 yaşındaki yeğeni Ahmed bulunuyor; Ridi, kardeşinin evi terk etmesi hâlinde yerleşimcilerin derhal içeri gireceğini söyledi. Filistin Dışişleri Bakanlığı saldırıları sistematik sayarak İsrail’i yerinden etme ve ilhakı ilerletmek için yerleşimcileri kullanmakla suçladı. İsrail ordusu 2 izinsiz karakolu söktüğünü, bir yerleşimciyi gözaltına aldığını ve devriye için ek birlik gönderdiğini bildirdi; Qusra’daki yerel yetkililer ve sakinler bu konuşlandırmanın kuşatmayı bitireceğinden kuşkulu.[1], [4], [3]
Washington’ın ‘terörist’ dili
ABD’nin İsrail büyükelçisi Huckabee, Qusra’daki ailelere yönelik eylemi yıldırma ve taciz amacı taşıyan korkunç bir terör eylemi olarak tanımladı ve İsrail güçlerinin yerleşimcileri çıkarmasını İsrailli teröristlere karşı bir işlem saydı. Huckabee, ABD büyükelçiliğinin olayla yakından ilgilendiğini, İsrail Savunma Kuvvetleri ile polisin ABD’nin talebi üzerine bu işi yapan İsrailli teröristleri uzaklaştırmaya gittiğini yazdı; bir konvoy videosu paylaşarak yasadışı işgalcilerin çıkarıldığını öne sürdü. Al Jazeera’nın aktardığına göre ABD yetkilileri yıllardır Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetini genel dilde kınamış, ancak yerleşimcileri terörist diye nitelemekten kaçınmıştı. Huckabee’nin sözleri, İsrail yerleşimlerine açık destek vermiş bir büyükelçiden gelen olağandışı sert bir kamu kınaması olarak okunuyor. Köydeki Filistinliler bu dilin sahada uygulamaya dönüşeceğinden kuşkulu. İşgal altındaki Batı Şeria ile Doğu Kudüs’te 700.000’den fazla yerleşimci yaşıyor; yeni karakol sayısı 2012 ile 2022 arasında yılda ortalama 8 iken 2025’te 86’ya çıktı. Huckabee’nin videosunda görülen konvoy, ailelerin su ve elektrik kesintisini derhal sonlandırmış görünmüyor; köydeki kuşku bu boşluktan besleniyor.[1]
Kolluk devri ve Ganim’e dönüş
Savunma Bakanı Israel Katz, işgal altındaki Batı Şeria’da İsrailli yerleşimcilere yönelik sivil kolluk yetkisini ordudan polise devreden bir planın hazırlanmasını orduya emretti. Polis, kendi yetkileri ve bütçesi olan özel bir birim kuracak; ancak bağımsız erişim kazanmayacağı A ve B bölgelerinde çalışmak için orduya bağlı kalacak. Katz, değişikliğin orduya tepelerdeki gençlerin peşinden koşmak yerine Filistinli silahlı gruplarla mücadeleye ve sınır güvenliğine yoğunlaşma imkânı vereceğini savundu. Emir, yerleşimcilerin Qusra yakınlarında Filistin toprağında izinsiz karakol kurduğu ve 3 evi 5 gece kuşattığı günlerin ardından geldi. Aynı hafta OHCHR’nin bölge ofisi başkanı Ajith Sunghay, yerleşimcilerin 2005’te boşaltılan 4 kuzey Batı Şeria yerleşiminden biri olan Ganim’e döndüğünü bildirdi ve bunu tekrar görülen bir eğilim saydı. Ofis ayrıca İsrail’in Ocak 2025’te başlayan askerî harekâtından bu yana Tulkarm, Nur Shams ve Jenin kamplarından 34.000’den fazla Filistinlinin hâlâ zorla yerinden edilmiş durumda olduğunu kaydetti. Qusra’daki kuşatma, Washington’ın sert dili, Katz’ın kolluk devri planı ve Ganim’e dönüş, yerleşimci şiddetinin tek bir köy olayı olmaktan çıkıp denetim mimarisinin ve diplomatik dilin de sınandığı bir çizgiye geldiğini gösteriyor.[1], [2], [3], [4]
