ABD'nin insansız hava aracı tarifesi müttefikleri tek orana bağlayıp Brezilya'yı misillemeye itiyor
Washington ağır insansız hava araçlarına yüzde 100, müttefiklere yüzde 15 tarife koydu; Brasília'nın karşılıklılık sürecini açması, tedarik zinciri güvenliği kararını daha geniş bir ticaret gerilimine taşıyor.
Jeopolitik··Öğle
Ağır insansız hava araçlarına yüzde 100, müttefiklere yüzde 15
Perşembe günü imzalanan kararname, 25 kilogramın üzerindeki veya termal görüntüleme taşıyan insansız hava araçlarına yüzde 100, daha küçük modeller ile birçok parçaya yüzde 25 gümrük vergisi getiriyor. Avrupa Birliği, Japonya, Güney Kore, İsviçre, Liechtenstein ve Tayvan kaynaklı araçlar yüzde 15, İngiliz araçları yüzde 10 oranında vergilendirilecek. Genel oranlar imzadan tam 21 gün sonra, hassas sayılmayan parçalara uygulananlar ise 180 gün sonra yürürlüğe girecek. Kararname, ticaret bakanına, ABD'de insansız hava aracı ve parça üretimine yatırım yapmayı taahhüt eden şirketlere geçici muafiyet tanıyan bir üretimi yurda çekme programı kurma yetkisi veriyor. Önlemin hedef aldığı küresel pazarda Çin hâlihazırda ağırlıklı bir yer tutuyor. Beyaz Saray takvimi tek bir ürün satırına konmuş arızi bir vergi değil, ulusal güvenlik ve tedarik zinciri kararı olarak çerçeveliyor. Oranların müttefiklere ve Britanya'ya ayrı basamaklarla yazılması, aynı kararnamenin hem genel fiyatlandırmayı hem de ortaklara tanınan bandı sabitlediğini gösteriyor.[1]
Brasília karşılıklılık dosyasını açıyor
Brezilya, ABD'nin bir dizi Brezilya ihracat kalemine yüzde 25 gümrük vergisi koyup zorla çalıştırma iddialarına bağlı yüzde 12,5 ek uygulamasının ardından Karşılıklılık Yasası kapsamında istişareleri başlattı. Brasília'daki hükümet önlemleri haksız ve keyfî olarak nitelendirdi. Etkilenen ihracat kalemleri arasında şeker, giysi, kâğıt ve çelik var. İncelenen seçenekler karşı gümrük vergilerini, yeni harçları, muafiyetlerin kaldırılmasını ve ithalat kısıtlarını kapsıyor; Reuters, ilaç ve tarım patentlerinin askıya alınmasının da konuşulduğunu bildirdi. Henüz hiçbir önlem kabul edilmedi; Brasília kendi savını her ilgili platformda savunmayı sürdüreceğini söylüyor. Brezilya dosyası bu yüzden yalnızca insansız hava aracı kararnamesine değil, daha geniş bir ABD tarife kampanyasına karşılık açılan bir karşılıklılık yolunu gösteriyor. Misilleme seçeneklerinin henüz karara bağlanmaması, gerilimi fiilî gümrük savaşı yerine hazır tutulan bir karşılık menüsünde tutuyor.[2]
Tedarik güvenliği kararı ticaret gerilimine taşıyor
Bir arada bakıldığında Washington'ın insansız hava aracı takvimi ile Brasília'nın karşılıklılık incelemesi, bir tedarik zinciri güvenliği kararının daha geniş bir ticaret gerilimine taşındığını gösteriyor. Kararname ağır sistemleri yüzde 100'e kilitliyor, bir müttefik kümesini yüzde 15'te, Britanya'yı yüzde 10'da tutuyor; bazı parça oranlarını 180 gün geciktirirken ABD'de üretime yatırım yapan firmalara geçici muafiyet sunuyor. Brezilya'nın yanıtı bu ürün listesinin ayna kopyası değil; Brezilya ihracatına yüzde 25 darbe ile yüzde 12,5'lik zorla çalıştırma ekine, henüz karara bağlanmamış karşı tarife, harç, muafiyet ve patent seçeneklerini açarak cevap veriyor. Ortak mekanizma tarifeler üzerinden devletlerarası baskı: bir taraf ulusal güvenlik diliyle yabancı insansız hava araçları ile parçaları yeniden fiyatlıyor, diğeri karşılıklılık yasasıyla misillemeyi henüz ateşlemeden hazır tutuyor. Bundan sonra görülecek olan, ticaret bakanlığının yurda çekme muafiyetinin kullanılıp kullanılmayacağı, Brezilya istişarelerinin kabul edilmiş önlemlere dönüşüp dönüşmeyeceği ve yüzde 15'te fiyatlanan müttefiklerin ABD pazarına satışlarını nasıl uyarlayacağıdır.[1], [2]
