Eigen RadarJeopolitik
Analiz

Yeni Delhi İndus Antlaşması'nı askıda tutuyor, hükümet suyu çiftçi kazancı diye sunuyor

Yeni Delhi, Pakistan'ın uyarısına rağmen İndus Suları Antlaşması konumunun değişmediğini söyledi. Cumhurbaşkanı Murmu askıyı, daha önce sınırı aşan suyun Hint çiftçilerine yönelmesi olarak savundu.

Jeopolitik··Akşam
Aydınlık tarım arazilerinde beton kapaklı bir sulama yapısı suyu ekili tarlalara yönlendirirken doğal nehir yatağı yanında akıyor.

Jaiswal: İndus konusunda düşünce değişmedi

Hindistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Randhir Jaiswal, cuma günkü haftalık basın toplantısında İndus Suları Antlaşması'na ilişkin soruya düşünme biçiminde bir değişiklik olmadığı yanıtını verdi. Soru, Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif'in suyun kesilmesi girişimine kesin karşılık verileceği uyarısının ardından soruldu. Jaiswal'ın aktarılan ifadesi kısa ve netti: düşünme biçiminde değişiklik yok. Hindistan, 1960'ta Dünya Bankası aracılığıyla imzalanan antlaşmayı Nisan 2025'teki Pahalgam saldırısından bu yana askıda tutuyor; saldırıda 26 sivil öldürülmüştü. Outlook India'ya konuşan Hindistan hükümet kaynakları, antlaşmanın bugünkü hâliyle yeniden işlemeyeceğini, gelecekteki bir düzenlemenin farklı bir biçimde kurulması ve Pakistan'ın sınır ötesi terörü kalıcı olarak sona erdirmesine bağlanması gerektiğini söyledi. Yeni Delhi, antlaşmadan hemen çekilmeyi şu an düşünmediğini, ancak ulusal çıkarına aykırı gördüğü bir uluslararası anlaşmayı sona erdirme hakkını sakladığını belirtiyor. Antlaşma doğu nehirlerini Hindistan'a, batı nehirlerini ağırlıkla Pakistan'a bırakıyor ve Hindistan'a batı nehirlerinde belirli nehir tipi hidroelektrik projelerine izin veriyor. Böylece resmî hat, askıyı korurken hem derhâl çekilmeyi erteleyen hem de yeniden işler hâle gelmeyi sıkı koşullara bağlayan bir orta yol çiziyor.[1]

Murmu askıyı çiftçi ve ulusal çıkar diye savundu

Hindistan Cumhurbaşkanı Droupadi Murmu, Bağımsızlık Günü'nün arifesinde cuma akşamı ulusa seslendi. Terörü barındıran bir ülkeyle İndus Suları Antlaşması'nın askıya alınmasını ulusal çıkar açısından kararlı bir adım, özellikle de çiftçiler için bir kazanç olarak tanımladı. Aynı konuşmada Murmu, Sindoor Operasyonu'nun Hindistan silahlı kuvvetlerinin terör ağlarına yönelik isabetli vuruş kapasitesini gösterdiğini söyledi ve üç kuvvetin personelini, silahlı polis birliklerini ve polisi görevlerine bağlılıkları için tebrik etti. Konuşma, 14 Ağustos'ta anılan Bölünme Dehşetini Anma Günü'ne de değindi; bağımsızlığın ardından 550'den fazla prenslik devletinin ülkeye katılmasının olağanüstü bir güçlük olduğunu belirtti. Cumhurbaşkanlığı anlatısı askıyı teknik bir su hukuku dosyası olmaktan çıkarıp güvenlik ve tarım diline bağlıyor. Dışişleri sözcüsünün soğuk tek cümlesi ile cumhurbaşkanının çiftçi ve ulusal çıkar vurgusu aynı günde üst üste biniyor; biri diplomasi masasındaki duruşu dondururken diğeri askının iç kamuoyuna nasıl anlatılacağını belirliyor.[2]

Askı korunuyor, yeniden işlerlik sıkı şarta bağlanıyor

İki açıklama birlikte okunduğunda Yeni Delhi'nin hattı netleşiyor: antlaşma askıda kalıyor, bugünkü biçimiyle yeniden işlemeyeceği söyleniyor ve gelecekteki herhangi bir düzenleme Pakistan'ın sınır ötesi terörü kalıcı olarak bitirmesine bağlanıyor. Hemen çekilme şu an masada değil; buna karşılık ulusal çıkara aykırı görülen bir anlaşmayı sona erdirme hakkı saklı tutuluyor. Şerif'in suyun kesilmesine karşı kesin karşılık uyarısı bu zeminde karşılanıyor: Hindistan düşünce değişmedi derken Pakistan da suyu kırmızı çizgi ilan etmiş oluyor. Jaiswal ayrıca Norveç Dışişleri Bakanı'nın İslamabad ziyaretinde Cammu Keşmir'i gündeme getirmesine karşılık Cammu, Keşmir ve Ladakh'ın tamamının Hindistan'ın ayrılmaz parçası olduğunu, uluslararası kamuoyunun asıl Pakistan'ın elindeki Keşmir'de yaşananlarla ilgilenmesi gerektiğini söyledi. Su dosyası böylece Keşmir ve güvenlik diline de eklemleniyor. Murmu'nun çiftçi kazancı vurgusu ile Jaiswal'ın tek cümlelik duruşu, askıyı hem iç siyaset hem de ikili gerilim için kalıcı bir araç hâline getiriyor; yeniden açılış ise henüz takvime değil, İslamabad'ın terör dosyasında kalıcı bir kırılmaya bağlanıyor.[1], [2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıOutlook IndiaYeni Delhi, İndus antlaşmasındaki tutumunu tek cümleyle yineledi↩1↩2
  2. Haber kaynağıIndia TV NewsMurmu, İndus antlaşmasının askıya alınmasını çiftçinin kazancı diye anlattı↩1↩2