Tortul izleri Arktik’in buzul dönemlerinde Atlantik’ten kopuşunu destekliyor
Communications Earth & Environment’ta yayımlanan tek hakemli çalışma, Arktik Okyanusu ve İskandinav denizlerinin geçmiş buzul dönemlerinde Atlantik’ten yalıtıldığı yorumunu destekleyen bulgular sundu. Tortullardaki berilyum izotop oranları, Atlantik suyunun etkisinin güçlü olduğu dönemlerden belirgin biçimde ayrıldı. Araştırmacılar farklı açıklamaları bir kütle dengesi modeliyle karşılaştırdı. Sonuçlar eski okyanus dolaşımına ilişkin tartışmaya yeni ölçümler ekliyor; önerilen buz engellerinin kesin biçimi ve zamanlaması belirsizliğini koruyor.
Bilim··Akşam
Buzul tortullarında Atlantik etkisi zayıfladı
Communications Earth & Environment’ta yayımlanan tek hakemli çalışma, İskandinav denizleri ile Arktik Okyanusu’ndan oluşan Arktik Akdeniz’in geçmiş buzul dönemlerinde Kuzey Atlantik’ten yalıtıldığı yorumuna yeni ölçümler ekledi. Tortullardaki berilyum izotop oranları, iki buzul döneminde Atlantik’teki oranlardan belirgin biçimde düşüktü. Berilyumun farklı biçimleri, deniz ve nehir sularının karışımını izlemek için kullanıldı. Daha sıcak buzullar arası dönemlerin tortullarında ise Atlantik suyu etkisi daha güçlüydü.[1]
Farklı havzalardaki örnekler karşılaştırıldı
Araştırmacılar 84 tortul örneğini ve işlemler sırasında bulaşmayı izleyen on kontrol örneğini analiz etti. Deniz tabanından alınan örneklerin su derinlikleri 1.073–2.802 metre arasında değişiyordu. Düşük izotop oranları, geçmişin iki ayrı buzul dönemini temsil eden tortullarda saptandı. Farklı derinlik ve tortullaşma koşullarına sahip alanlarda benzer sonuçların çıkması, çalışmada su kütlelerinin bileşimi üzerinden değerlendirildi. Tortulların yaşlandırılmasındaki belirsizlik, kopuş ve yeniden bağlantının kesin zamanını sınırlıyor.[1]
Su girişini kesen senaryolar sınandı
Kütle dengesi modeli, atmosferden gelen berilyumun azalmasını, Bering Boğazı’nın kapanmasını ve Atlantik su girişinin kesilmesini karşılaştırdı. İlk seçenek gözlenen düşüşü tek başına açıklayamadı; Bering Boğazı’nın kapanması modelde oranı yükseltti. Atlantik girişinin kaldırılması daha güçlü bir düşüş verdi. Yazarlar, geniş buz engellerinin su alışverişini kesmiş olabileceğini savunuyor. Bu yorum eski okyanus koşullarına ait; çalışma bugün aynı engelin var olduğunu ileri sürmüyor.[1]
