Atlantik’te salınan akıntılar kuzeyin yüksek enlemlerinde daha hızlı güçlendi
Tek bir hakemli çalışma, Atlantik’te Dünya’nın dönüşüyle ilişkili salınan akıntıların hızını şamandıra verileriyle inceledi. Son yirmi yıllık karşılaştırmada havza genelinde güçlenme görüldü; kuzeyin yüksek enlemlerindeki artışa karşılık düşük enlemlerinde azalma saptandı. Kısa süreli rüzgâr değişimleri, model deneylerinde bu coğrafi örüntünün önemli bir bileşeni olarak öne çıktı. Bulgular yüzey hareketlerinin bölgelere göre farklı değiştiğini gösteriyor.
Bilim··Akşam
Kuzey ve güneyde eğilimler ayrıştı
Tek bir hakemli çalışmaya göre Atlantik’te, Dünya’nın dönüşüyle ilişkili frekansa yakın salınan akıntıların hızı 2003–2022 arasında on yılda ortalama yüzde 3,8 arttı. Artışın belirsizlik payı yüzde 1,7 olarak hesaplandı. Kuzey Atlantik’in yüksek enlemlerindeki artış yüzde 7,6 olurken düşük enlemlerinde yüzde 3,6 azalma görüldü. Güneyde incelenen bölgelerde hızlar yükseldi. Böylece havza ortalaması, kuzeyde birbirine zıt yönde ilerleyen bölgesel eğilimleri bir araya getirdi.[1]
Yüzey şamandıraları salınımları ayırdı
Araştırmacılar, okyanus yüzeyinde sürüklenen şamandıraların hız ölçümlerinden bu hareketleri ayırdı. Küresel arşiv, 1987–2022 döneminden 19.396 şamandıra izi içeriyordu; eğilim hesabında örneklemenin daha güçlü olduğu son yirmi yıl kullanıldı. Bu salınımlar, rüzgârın verdiği enerjinin okyanus karışımına aktarılmasında rol oynuyor. Çalışma, ölçümleri iki ayrı rüzgâr veri ürünü ve üst su tabakasının tepkisini basitleştiren bir modelle karşılaştırdı. Şamandıraların bölgelere eşit dağılmaması, eğilim tahminlerinin belirsizliğine katkıda bulundu.[1]
Kısa rüzgâr değişimleri modelde öne çıktı
Rüzgâr verileri, güçlenmenin önemli bölümünde, bir saatten iki güne uzanan rüzgâr değişimlerinin rolüne işaret etti. Model deneylerinde üstteki karışık su tabakasının derinliği değiştirildiğinde, Atlantik genelindeki eğilim çok az değişti; yerel farklar sürdü. Model, düşey hız farkları ve üç boyutlu dolaşım gibi süreçleri basitleştiriyor. Analizin doğrudan ölçtüğü büyüklük akıntı hızıydı; derin okyanusun karbon alımındaki değişim ayrıca ölçülmedi.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
