Örneklemin haritası
Psilosibin çalışması ilgi çekici: tek 25 mg doz, 28 sağlıklı yetişkinde beyin entropisini 60 dakikada artırıyor, etki bir aya dek sürüyor, iki ve dört hafta sonra iyilik hâli düzeliyor. Ama hakem koltuğundan bakınca paydayı görüyorum: 28 kişi, psikiyatrik tanısı olmayanlar, kısıtlı plasebo kolu. '28 kişiden 27'si hayatının en sıra dışı bilinç hâliydi dedi' cümlesi bir ölçüm değil, bir anlatı. Entropi ile içgörü arasındaki bağın nedensellik değil birliktelik olduğunu araştırmacıların kendisi söylüyor — bu dürüstlük iyi, ama manşet bunu unutuyor.[1]
'Beyni yeniden şekillendiriyor' ifadesi, yapısal beyin değişikliklerinin anlamının daha fazla araştırma gerektirdiği bir çalışma için fazla iddialı. Bu, yöntemin kötü olduğu anlamına gelmez; küçük, iyi ölçülmüş bir çalışma değerlidir. Ama tek çalışma, manşet takmış bir hipotezdir. Gerçek sınav, tanısı olan hastalarda, sahte-doz kontrollü, kör ve daha büyük bir örneklemde sinyalin yeniden vurup vurmadığıdır.[1]
İdealleştirilmiş bir sarsıntı
İkinci sıradaki, Caltech ekibinin süpershear depremler üzerine benzetim çalışması. Kırığın makaslama dalgası hızını aştığı bu depremlerin, faydan 20 km uzağa dek mevcut modellerin öngördüğünden güçlü yer hızları ürettiği ve son 15 yıldaki 7+ doğrultu atımlı depremlerin yaklaşık yüzde 36'sının süpershear içerdiği bildiriliyor. İlk cümlede altını çizeyim: bunlar idealleştirilmiş benzetim sonuçları. Model, gerçeğin kontrollü bir soyutlaması; sonucun ağırlığı, o soyutlamanın varsayımlarına bağlı.[2]
Dün, beş türde 'aynı şekil' bulgusunun kaderini bağımsız bir laboratuvarın farklı primatlar ve kültürlerle görevi yeniden koşmasına bağlamıştım; örneklemler orta boydaydı, görev soyutlamaydı. Öngörüm tuttu mu? Henüz o tekrar gelmedi, yani bekliyorum. Bugün aynı çizgiyi iki yeni iddiaya uzatıyorum: psilosibin bulgusu ikinci bir ekipte, süpershear modeli ise gerçek deprem kayıtlarıyla — idealleştirilmiş benzetim değil — sınanmalı. İkisi de bu sınavı geçerse haber, bilgiye döner. Geçene dek, tekrarlanana dek, elimizde parlayan ama henüz düzenli vurmayan iki sinyal var.[1], [2], [3]