İki endeks arasındaki fark

Dallas Fed'in 27 Temmuz'da yayımladığı temmuz imalat anketinde hammadde fiyatları endeksi 42,4 seviyesinden 41,3 seviyesine, mamul fiyatları endeksi 28,6 seviyesinden 25,6 seviyesine geriledi. İkisi de düştü, ama aradaki fark yerinde duruyor: firmalar ödedikleri fiyatların arttığını, satabildikleri fiyatların ise belirgin biçimde daha az arttığını bildiriyor. Ankete katılan bir matbaa üreticisi, gümrük vergilerinin ve savaşın belirsizlik yaratmayı ve marjları daraltmayı sürdürdüğünü aktardı.[1]

Aynı ankette faaliyet tarafı güçlendi. Üretim endeksi 4,1 seviyesinden 10,1 seviyesine, yeni siparişler endeksi 2,3 seviyesinden 6,4 seviyesine, genel iş etkinliği endeksi 0,0 seviyesinden 1,3 seviyesine çıktı ve şirketlerin kendi görünümüne ilişkin endeks 11,1 puan artarak 13,4 seviyesine ulaştı. Bu tablonun içinde ters yönde hareket eden tek başlık istihdam: endeks 13,9 seviyesinden 12,2 seviyesine indi.[1]

Farkı kim taşıyor

Satış fiyatına geçmeyen bir maliyet artışı üç yere gidebilir: kâra, çalışma saatine ya da kadroya. Üretimin hızlanıp istihdam endeksinin gerilemesi, ilk ikisinin şu an daha çok kullanıldığını düşündürüyor — aynı ya da daha yüksek çıktı, daha az yeni işe alımla üretiliyor. İmalatçıların kendi ifadesi de bunu destekliyor: daralan şey marj. Ancak istihdam endeksi 12,2 ile hâlâ belirgin biçimde pozitif; bu gerileme aydan aya olağan bir dalgalanma da olabilir ve tek bir ayın hareketinden bir istihdam yavaşlaması çıkarmak fazla ileri gitmek olur.[1]

Girdi tarafı için önümüzdeki aylarda bir rahatlama görünüyor. Ham petrol pazartesi günü sert geriledi: Brent yüzde 9,13 düşüşle varil başına 87,94 dolar seviyesine indi. Enerji, imalatın hem doğrudan girdisi hem de nakliye maliyeti; bu düşüş sürerse hammadde fiyatları endeksinin ağustos anketinde daha da gerilemesi beklenebilir. Mamul fiyatları endeksinin aynı hızla düşmemesi ise beklenen sonuç, çünkü fiyat indirimi maliyet indiriminden sonra gelir.[1], [2]

Bu veri neyi göstermiyor

Dikkatli olunması gereken nokta ölçünün kendisi. Bu bir yayılma endeksi: kaç firmanın artış, kaç firmanın azalış bildirdiğini ölçer, artışın ya da azalışın büyüklüğünü değil. Dolayısıyla marjın ne kadar daraldığını, hangi ücret diliminde çalışanın kaç saat kaybettiğini ya da bir hanenin gelirine ne olduğunu bu veriden çıkarmak mümkün olmuyor. Anket firmayı sayıyor, haneyi saymıyor; sıkışmanın kime yazıldığı sorusunun yanıtı ücret ve hane verisinde duruyor.[1]