İptal edilen şey kimin girişimiydi

Başbakan Ali el-Zeydi'nin başkanlık ettiği Irak Ulusal Güvenlik Konseyi, Haşdi Şabi üslerine çarşamba günü yapılan saldırıları "Irak'ın egemenliğinin açık bir ihlali" olarak nitelendirdi ve saldırıların uluslararası hukuk ilkelerine ve BM Şartı'na aykırı olduğunu bildirdi. El-Zeydi, perşembe günü Riyad'da yapması beklenen ilk resmî Suudi Arabistan ziyaretini protesto amacıyla iptal etti.[1]

Irak'ın elindeki karşılık seçenekleri arasında bu, kendisine en pahalı geleni. Ziyaret Riyad'ın Irak'a verdiği bir imtiyaz değildi; Irak'ın Riyad'a doğru attığı bir adımdı. İptal, karşı tarafın kaybını değil kendi programının kaybını üretiyor ve bir devletin kendi girişiminden vazgeçmesi, ilan edilen bir kınamadan daha somut bir maliyet taşıyor. Daha içe dönük bir açıklama da geçerli olabilir: iptal, vurulan silahlı grubun ve onun siyasi temsilinin beklentisini karşılamayı hedefliyor olabilir.[1]

Tek metin, iki muhatap

Haşdi Şabi, Kerkük'ten Basra'ya uzanan yedi ilde en az 20 mensubunun öldüğünü ve 32 kişinin yaralandığını açıkladı; Irak ve İran medyası en az dört Devrim Muhafızları danışmanının öldüğünü bildirdi. Suudi Savunma Bakanlığı ise saldırıların Irak topraklarından petrol tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırılarına yanıt olduğunu ve tırmanma istemediklerini söyledi. İki anlatı aynı olayı iki farklı sorumluluk zincirine bağlıyor.[1]

Irak'ın açıklaması iki muhataba birden konuşmak zorunda: vurulan silahlı gücün siyasi çevresine ve yatırım ile enerji bağı kurmak istediği komşusuna. Egemenlik dili bu ikisini aynı cümlede taşıyabiliyor, çünkü hukuki bir ihlal saptıyor ve karşılık verilecek bir düşman adı koymuyor. Suudi bakanlığın tırmanma istemediği yönündeki ifadesi de aynı işlevi ters yönden görüyor; iki taraf da olayı kapatılabilir bir çerçevede tutuyor.[1]

Ziyaretin yeni tarihi ne söyleyecek

Kınamanın sınırlı bir işaret mi yoksa yön değişikliği mi olduğu, ziyaretin akıbetinden anlaşılacak. Üç ay içinde ziyaret yeni bir tarihte gerçekleşir ve Irak kamuya açık bir tazminat talebi ile üslerin statüsünde bir değişiklik istemezse, egemenlik dili kapatılabilir bir çerçeve olarak kullanılmış olur. Ziyaret bu süre içinde yapılmazsa, Riyad'a dönük açılımın maliyeti Irak'ın hesapladığından yüksek çıkmış demektir.[1]