Nakil öncesi iki sperm, nakilden sonra bir sperm
Brüksel ekibi, orak hücre hastalığı tedavisinden önce 2008'de dondurulan ergenlik öncesi testis dokusundan 11 parçayı Aralık 2024'te aynı hastaya geri nakletti. Burada sayıların sırası önemli: nakil günü, işlemden önce hastanın kendi testis dokusunda iki hareketsiz ve biçimi bozuk sperm bulundu. Bir yıl sonra ise testis içindeki greftlerden birinin enzimatik sindiriminde tek bir sperm elde edildi.[1], [2]
Dört testis içi greftin ikisinde aktif spermatogenez izleri görüldü; deri altına yerleştirilen dört bölgede ise germ hücresi bulunmadı. Hastanın azoospermisi sürdü ve izlem boyunca semen ya da hormon ölçümlerinde anlamlı düzelme olmadı. Bu nedenle sonuç, dondurulmuş insan dokusunun işlev kazanabileceğine dair bir varlık kanıtı; gebelik, döllenme ya da rutin klinik yarar kanıtı değil.[2]
Bir ilkten tedaviye uzanan boşluk
Bu yaklaşımın olası hedef kitlesi, sperm üretemeden önce gonadotoksik tedavi gören ve doku saklayan kişiler. Ancak bu olgudaki sperm sayısı doğal yolla döllenmeye yetmedi; literatür, greftte üretilen spermin çıkış kanallarına bağlanmaması nedeniyle ileride ICSI gibi bir yöntemin gerekebileceğini öngörüyor. Güvenlik de hastalığa göre değişir: kanser öyküsünde saklanan dokuyla kötü huylu hücreleri geri taşıma riski ayrıca değerlendirilmelidir.[2]
Çalışma medRxiv'de yayımlanmış, tek hastaya ait bir ön baskı. On altı yıl saklanan doku aktif spermatogenez belirtileri ve tek bir sperm üretti; buna karşılık hastanın azoospermisi sürdü ve döllenme gösterilmedi. Klinik uygulamaya giden yol, başka hastalarda tekrarlanabilirlikten daha fazla olgun ve hareketli sperme, genetik bütünlüğe, döllenmeye ve sağlıklı doğuma kadar uzanıyor. Bugünkü kilometre taşı biyolojik uygulanabilirlik; yerleşik bir tedavi sonucu değil.[2]