Önce varilleri sayalım

Rafinerilerde ham petrol kapasite kullanımı yüzde 94, toplam işlenen miktar günde 2,9 milyon varil oldu. Fiziksel rakamlar bunlar ve fazla değişmeyenler de bunlar. Değişen, rafinaj ve pazarlama marjı: varil başına 36,33 dolar; bir yıl önce 17,58 dolar düzeyindeydi.[1]

Para da peşinden geldi. Şirkete düşen net kâr 5,1 milyar dolar, seyreltilmiş hisse başına kâr 17,73 dolar oldu; bir yıl önce bu rakamlar 1,2 milyar dolar ve hisse başına 3,96 dolar düzeyindeydi. Düzeltilmiş EBITDA 8,5 milyar dolar oldu ve bir yıl önce 3,3 milyar dolar düzeyindeydi. Bunun 6,7 milyar dolar tutarı rafinaj ve pazarlamadan geldi; bir yıl önce bu kalem 1,9 milyar dolar düzeyindeydi. Orta akım bölümü ise 1,6 milyar dolar düzeyinden yalnızca 1,8 milyar dolar düzeyine ilerledi.[1]

Hacim yerinde kalıp kârı marj üçe katladıysa, bu bir talep patlamasının değil, ürün piyasasındaki darlığın izidir. Talep patlaması, tesislerin karşılayamadığı işleme miktarı olarak görünür; darlık ise aynı tesislerin sonuna kadar çalışıp çıkardıkları ürüne daha yüksek fiyat koyması olarak.[1]

Marjı yaratan boğaz şimdi masada

Salı günü Brent 3,30 dolar, yani yüzde 3,9 düşerek varil başına 80,47 dolar düzeyine, West Texas Intermediate 3,67 dolar, yani yüzde 4,6 düşerek 76,67 dolar düzeyine indi; ikisi de 13 Temmuz'dan bu yana en zayıf düzeylerine değdi. Bunun öncesinde Hazine Bakanı, İran'la Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak anlaşmanın salı ya da çarşamba gibi kısa bir sürede gelebileceğini söylemişti. Dışişleri Bakanı ise nihai anlaşmaya varılmadığını belirtti.[2]

Rafinaj marjı, ürünlerin satış fiyatı ile ham petrolün gideri arasındaki farktır; dolayısıyla ucuzlayan bir varil tek başına marjı genişletir. Marj, ürünler ham petrolden hızlı gerilediğinde daralır ve yeniden açılan bir boğazın yapacağı da budur: kapanışın piyasa dışında tuttuğu ham petrol ve rafine ürün yükleri birlikte gelir, düşecek yolu daha uzun olan taraf da kapanışın yukarı ittiği ürün tarafıdır.[1], [2]

O 36,33 dolar marjının iki tarafında kimlerin durduğunu açıkça söylemekte yarar var. Rafinerici çeyrekte ortaklarına 2,8 milyar dolar aktardı ve geri alım yetkisinde hâlâ 6,1 milyar dolar kullanılmadan duruyor; MPLX ise 2026 büyüme yatırımını 500 milyon dolar artırıp 2,9 milyar dolar düzeyine çıkardı. Marjı, seçmedikleri bir kapanış boyunca rafine ürün satın alan herkes ödedi. Boğaz açılırsa bu aktarım, geri alımda tersine dönmeden önce pompada tersine döner.[1], [2]