Karşılıklı ateşin gerçekte vurdukları

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'a yönelik saldırılarının Devrim Muhafızları'nın Amerikan kuvvetlerine ve Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik son saldırı girişimlerinin ardından geldiğini, hedefler arasında hava savunma mevzileri, radar sistemleri ve deniz unsurlarının bulunduğunu bildirdi. İran basını Hürmüzgan, Sistan-Belucistan, Kirman ve Huzistan'da patlamalar aktardı. İran Kızılayı, bir füzeden kopan şarapnelin sahil kasabası Kuhestak'ta bir evdeki düğüne isabet ettiğini, dört kişinin öldüğünü ve 67 kişinin yaralandığını açıkladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakayi saldırıyı savaş suçu saydı; bir Centcom sözcüsü ise ordunun sivilleri hiçbir zaman hedef almadığını söyledi. İranlı yetkililere göre başka yerlerde 14 kişi daha öldü; bu bilançoların bağımsız doğrulaması yok.[1]

Yanıt saatler içinde geldi. Devrim Muhafızları ile düzenli İran ordusu, Bahreyn, Irak, Ürdün, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ABD üslerine balistik füze ve insansız hava aracı yolladıklarını duyurdu; Akabe Körfezi kıyısındaki Camp Titin deniz piyade kışlasında can kaybı ve hasar oluştuğunu öne sürdüler. Reuters, Amerikalı yetkililere dayanarak can kaybı olmadığını aktardı. Fırlatılanların çoğunun havada düşürüldüğü bildirildi. Ürdün Silahlı Kuvvetleri 13 balistik füzeyi karşıladığını, 10'unu imha ettiğini, üçünün ıssız bölgelere düştüğünü açıkladı. Kuveyt'te itfaiye, insansız hava aracının vurduğu bir konut sitesindeki yangını söndürdü; can kaybı bildirilmedi. Duyuru yerine sonucu saymak gerekir: bu ölçekte bir dalganın bu oranda soğurulması, radar, önleyici füze ve sertleştirilmiş sığınaktan oluşan bir zincirin çalıştığını gösterir.[1]

Khasab açıklarındaki gemiler

Pazartesi gece geç saatlerde boğazdan çıkarken, her biri iki milyon varil Suudi ham petrolü yüklü iki tanker dakikalar arayla vuruldu. Marisks'in bildirdiğine göre ulusal armatör Bahri'ye ait Sidr, Umman'ın Khasab kentinin yaklaşık 30 km kuzeydoğusunda kimliği belirlenemeyen mermilerle; Güney Kore sahipli Senegal Prosperity ise daha doğuda üç mermiyle hedef alındı. İngiltere'nin UKMTO birimi aynı noktalarda iki olay bildirdi. Bahri iki Filipinli denizcisini kaybettiğini doğruladı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, gemiyi İran'ın hedef aldığını bildirdi. İran Devrim Muhafızları ise tankerlerin ABD ordusunun teşvikiyle yasa dışı bir rotadan geçmeye çalışırken mayına çarpıp patladığını açıkladı. İran, Suudi suçlamasına yanıt vermedi.[2]

Kınamalar, yükü aynı sudan geçen hükümetlerden geldi. Kuveyt ve Katar dışişleri bakanlıkları saldırının uluslararası hukuku ve deniz seyrüsefer özgürlüğünü çiğnediğini bildirdi; Doha, Hürmüz Boğazı'nın pazarlık kozu olarak kullanılmasını reddetti. Riyad'ın açıklaması İran'ın Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik son saldırılarını da kapsadı. Bahri'nin temmuzdan bu yana vurulduğu bildirilen dört gemisi oldu: Umman kıyısına yakın noktada süper tanker Wedyan, Husilerin Suudi Arabistan'a deniz ablukası ilan etmesinin ardından Kızıldeniz'de Masa ile Amzan ve bu hafta Sidr. Washington, İran limanlarına yönelik karşı ablukayı süresiz sürdürme sözü verdi. Aynı su şeridini iki abluka ve refakatli bir hat paylaşıyor; her seferinde ulaşılan nesne yüklü bir ticari gemi oluyor.[3], [2]

Refakatin yapabildiği ve yapamadığı

İki geceyi yan yana koyunca asimetri savunma tarafında beliriyor. Üslerin çevresinde bir zincir var — radar, önleyici füze, dağıtık konuşlanma, sertleştirilmiş sığınak — ve Ürdün'ün açıkladığı 13 karşılama ile 10 imha bu zincirin çalıştığını gösteriyor; Kuveyt'te bir konut sitesinde çıkan yangın da zincirin kenarını işaretliyor. Denizde zincir bitiyor. Umman sularından geçen güney rotasında, yani Sidr adlı tankerin Khasab açıklarında vurulduğu suda, yüklü bir tanker saatler boyunca sabit bir hat üzerinde yavaş ilerliyor; mayına ya da bordadan yakın mesafede atılan bir mermiye karşı doldurulacak bir karşılama penceresi yok. Gemilerin güvenle geçebildiğini Washington savunuyor, ABD ordusu da bu güney rotasında gemilere yol gösteriyor. Refakatin sunduğu şey kılavuzluk ve varlıktır; ikisi de karşılama yapmaz.[1], [2]

Bu tablodaki bir büyüklük çatışan taraflardan gelmiyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan gemilerle 17 milyon varil petrol geçtiğini ve bunun savaşın başından bu yana günlük rekor olduğunu söyledi; Sidr ile Senegal Prosperity de pazartesi gecesi vuruldu. Hacim ile açıkta kalma burada aynı sayı. 28 Şubat öncesinde dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'si boğazdan geçiyordu; Katar'ın su yolunun pazarlık kozu olarak kullanılmasına karşı çıkması da yükü bu payın içinde duran bir hükümetin açıklaması. Hürmüz'deki günlük geçiş toplamının pazartesi için bildirilen 17 milyon varilin belirgin biçimde altına inmesi ve güney rotasında yeni gemilerin adının anılması, bu karşılıklı ateşin bedelinin iki ordudan çok ticari trafiğe düştüğünü gösterir. Kabiliyet niyetten daha dürüsttür ve bu suda gösterilmiş kabiliyet, bir gemiye ulaşabilenin elindedir.[2], [3]