İlk sabah ne kullanıldı
Çatışma cumartesi sabahı, Sudan sınırına yakın batı Tigray'daki Shererina yerleşiminde başladı ve pazar gününe sarktı. Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'nden bir üye BBC'ye ağır topçu ve insansız hava aracı kullanıldığını söyledi. Görgü tanıkları cumartesi boyunca patlama, yoğun silah sesi ve uçak sesi bildirdi; pazar gününe gelindiğinde, AFP'ye konuşan Sudanlı sağlık ve yerel kaynaklara göre aralarında yaralı savaşçıların da bulunduğu yüzlerce kişi Sudan'a geçmişti.[1]
İlk gün namlulu topçu ve silahlı insansız hava aracı, doğaçlama bir çarpışmanın görüntüsü değildir. Toplar mevzilendirilmek, ölçülendirilmek ve ikmal edilmek zorundadır; insansız hava aracı ekipleri menzil içinde kalkış sahası, bağlantı ve bakım zinciri ister. Bunların ilk sabah orada olması, barış zamanı düzeni ile etkili ateş arasındaki mesafenin çoktan kapatıldığı anlamına gelir; iki başkentin eline geçen uyarı süresi de bir seferberliğin gerektireceği aylarla değil saatlerle ölçülür. Karşı açıklama da aynı ağırlığı hak ediyor: uzun süredir karşı karşıya duran birlikler iki günlük bir çarpışmayı kendi başlarına da çıkarabilir; o hâlde kullanılan sistemler yalnızca zaten orada olanlardır ve üstlerinde bir karar alınmamıştır.[1]
İki iddia, bir sessizlik
TPLF yönetimindeki bölge idaresi olanı, federal hükûmetin 2022'de Afrika Birliği arabuluculuğunda imzalanan anlaşmayı çiğneyerek başlattığı bir "açık savaş" olarak niteledi. Federal tarafta ne hükûmetten ne de ordudan açıklama geldi; ortada bakan Abraham Belay'in çatışmaların yaşandığını doğrulayan, "TPLF kliğini" suçlayan, "daha ağır sonuçlar" konusunda uyaran ve müzakere çağrısı yapan sosyal medya paylaşımı var. Bir bakanın paylaşımı, içine inkâr payı yerleştirilmiş siyasi bir işarettir. Hiçbir şey ilan etmeyen bir ordu ne bir hedef ne de durma koşulu ilan etmiş olur; aynı sessizliği okuyan karşı taraf da ikisinin en geniş sürümüne göre plan yapmak zorunda kalır.[1]
Batı Tigray, Tigray ile Amhara arasında ihtilaflı; Shererina'nın iki taraf için de topçu harcamaya değmesinin ve 2022 anlaşmasının burayı çözümsüz bırakmasının nedeni bu. Önümüzdeki ay ölçülebilir soru, kimin ilerlediği değil. Eylül başlamadan Shererina'da çatışma yeniden başlarsa, federal ordunun ya da bölge idaresinin kendi kayıp sayısını açıklayıp açıklamadığına, ya da Afrika Birliği izleme mekanizmasının anlaşmaya ilişkin bir açıklama yapıp yapmadığına bakmak gerekir. Bir sayı açıklayan taraf, hesabı sorulabilecek bir bedeli kabul etmiş olur; dört yıl boyunca hiçbir sayı açıklamayan taraflar ise bir barış anlaşmasını yalnızca bir ara vermeye dönüştürür.[1]