Asheville'den çıkan metin bir başkanlık bildirisi
Scott Bessent, Kuzey Carolina'nın Asheville kentindeki iki günlük G20 toplantısının kapanışında, 19 üyenin piyasa dışı ekonomilerin bitmek bilmeyen ucuz ihracat akışının sürdürülebilir olmadığı görüşünde birleştiğini, tek şerhin Çin'den geldiğini söyledi. Oybirliğiyle ortak bir bildiri açıklamayı umduğunu belirtmişti; çıkan metin bir başkanlık bildirisi oldu ve Çin dışında herkes bunu tam destekledi. Bessent, şerh düşenin dünyanın en büyük ve sürdürülemez cari işlemler fazlasına sahip ülke, yani Çin Halk Cumhuriyeti olduğunu söyledi. Çin'in ticaret fazlası 2025'te rekor düzeyde 1,2 trilyon dolar tutarına ulaştı. Geleneksel aile fotoğrafı, Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov olmadan çekildi; Bessent, bildirinin neredeyse oybirliğiyle desteklenmesinin Rusya'nın katılımından bir etki görmediğini söyledi.[1], [2]
Bessent, bazı muhataplarını Trump yönetiminin gümrük vergisi ve başka önlemler kullanımından örnek almaya çağırdığını anlattı. Trump'ın ikinci döneminin başında, yeni ABD gümrük duvarının Çin mallarını onların pazarlarına yönelteceği konusunda diğer ülkeleri uyardığını, ne yazık ki haklı çıktığını söyledi; dünyanın geri kalanının vatandaşlarının işlerini ve imalat tabanını korumak için ne yapması gerektiğine büyük olasılıkla sertçe bakması gerektiğini ekledi. Trump, toplantıların ardından diğer ülkelerin ABD'nin yolunu izlemesi gerektiğini yazdı. Bessent, Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki bu ay içindeki görüşmeye de değindi.[1]
Bessent'in adlandırdığı sapak kime tarife yazdırır?
Asheville satırı, Bessent'in kendi ağzından adlandırdığı sapağı kapatmaya çalışıyor: onun hesabına göre ABD gümrük duvarı Çin mallarını başka pazarlara yöneltti; şimdi diğer gümrük idarelerinden de kendi hattını çekmesi isteniyor. Başkanlık bildirisi bir tarife oranı, bir gümrük talimatı ya da kapsanan mal listesi taşımıyor. 19 imza bir koalisyonun bedelini fiyatlıyor; tarife yazılmadan gümrükte fiilen tarife uygulanan bir işlem henüz yok. Rakip okuma da aynı derecede düz: 19 üye, ABD duvarından bağımsız olarak kendi sanayi kapasitesi fazlasına karşı dil arıyor olabilir ve şerh, sapak mantığından çok metnin tek yanlılığından gelmiş olabilir.[1], [2]
Aynı başkanlık bildirisi, Hürmüz Boğazı'ndan serbest, güvenli ve öngörülebilir geçiş istedi; Çin bu bölümden de şerh düştü. Boğaz, şubat sonundan bu yana Tahran tarafından büyük ölçüde kapalı duruyor. Bessent, zirvede Çinli muhataplarıyla İran'ın nükleer silahı olamayacağı ve petrol ile diğer malların Hürmüz'den serbestçe akması gerektiği konusunda bir miktar ortak zemin bulduğunu söyledi. İkili konuşma ile çok taraflı metin ayrı belgelerdir: birinde ortak zemin anlatılır, ötekinde aynı akış maddesi imzasız kalır.[1], [2]
Gider kime yazıldı, tarife nerede görünür?
ABD tarafında gidere dair bir ölçü zaten var. Bağımsız düşünce kuruluşu Tax Foundation, Trump yönetiminin 2025 boyunca koyduğu gümrük vergilerinin, ithal tüketim mallarının genel perakende fiyatını tarife öncesi eğilime göre yaklaşık yüzde 7 yükselttiğini saptadı. ABD Yüksek Mahkemesi şubatta, Trump'ın acil yetki yasasına dayanarak koyduğu kapsamlı küresel gümrük vergilerini anayasaya aykırı buldu; yönetim yaklaşımını yeniden kuruyor ve iddia edilen fazla sanayi kapasitesi ile zorla çalışma düzenlemelerini inceledikten sonra Çin ithalatına ek yüzde 7,5 gümrük vergisi bakıyor. Ortaklardan örnek alması istenen yöntem, hukuken hâlâ toparlanmakta olan bir gümrük duvarıdır.[1]
Sınav, tarife çizelgesinin yayımlanıp yayımlanmayacağıdır. Trump'ın aralıkta Miami'de toplayacağı liderler zirvesine kadar ortaklar Çin mallarını kapsayan bir tarife oranı ve bir gümrük talimatı yazarsa, Asheville satırı gümrükte fiilen tarife uygulanan bir işleme dönüşür; yazmazlarsa 19 imza başkanlık bildirisi olarak kalır. ABD'nin kendi sonraki ölçülebilir adımı, ek yüzde 7,5 gümrük vergisinin Çin ithalatına fiilen konulup konulmadığıdır. Xi Jinping görüşmesi bu ay içinde; tarife çizelgesi ise aralıkta Miami'de aranır.[1], [2]