Kapsanan liste ve kapsam dışı liste

Çarşambadan başlayarak Kanada mallarının yaklaşık 20 milyar dolar tutarındaki bölümüne yüzde 50'ye varan vergiler uygulanıyor: hokey sopaları, bazı giysiler, şaraplar, bazı süt ürünleri, çimento ve kontrplak gibi yapı malzemeleri. Enerji ürünleri, potas, balık ve kritik mineraller kapsam dışında. Görüşmeleri çok hassas ve yoğun diye niteleyen Başbakan Mark Carney'in çizgiyi oynatmak için o sabaha kadar vakti var.[1]

Bunu, içinde yer aldığı akışın yanına koyalım. Kanada 2025'te Amerikan ithalatının üçüncü büyük kaynağıydı ve sınırı geçen malların değeri 380 milyar dolar üzerindeydi; kapsanan dilim, trafiğin dar bir kesiti. Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer kesitin neden alındığını söyledi: dünyada Amerikan ticaret önlemlerine misilleme yapan iki ülke var, Çin Halk Cumhuriyeti ve Kanada. Vergi bir pazarlık duruşuna yazılmış, bir kıtlığa değil.[1]

Kaldıracın bittiği yer

Kapsam dışı bırakılanlar bağımlılığın haritasını çiziyor. Potas Amerikan gübresine, enerji ürünleri Amerikan yakıtına, kritik mineraller de bunların altındaki her şeye giriyor; bunlara konacak bir vergi, Ottawa'daki müzakereciye ulaşmadan önce ülke içinde fiyatı yükseltir. Kapsamda kalanların — sopa, gömlek, şarap, çimento, kontrplak — başka tedarikçileri var; tarife, siparişin yönü değiştirilerek ödenebilir. Bu önlem bir takvimde hissedilmek üzere kurulmuş, tedarik zincirinde bıraktığı iz daha soluk. Kapsam dışı bırakmaların Amerikan yakıt ve gübre fiyatlarını aşağıda tutmak için konmuş olması da aynı ölçüde mümkün; o zaman aynı mallar listenin dışında, ikameyle hiç ilgisi olmayan bir nedenle kalır.[1]

Uygulama noktası denenmiş değil. Tarife Yasası'nın 1930 tarihli 338. bölümü bugüne dek hiçbir başkan tarafından kullanılmadı ve hukuki itirazlar neredeyse kesin; perşembe günü kapsamdaki bir sevkiyatı gümrükten geçiren ithalatçı, aynı anda hem bir oranı hem de bir davayı fiyatlıyor. Bu köşe daha önce, transit sevkiyat raporunun 40 ekonomiyi saydığını ama sınırdaki menşe kararını yazmadan bıraktığını anlatmıştı; Kanada adımı ters yönde ilerliyor, kendi menşe testi olmadan bir oran ve bir tarih koyuyor, Ottawa ise adımın Kuzey Amerika ticaret anlaşmasını çiğnediğini söylüyor. Vergi anlaşma olmadan yürürlüğe girerse izlenmeye değer rakam, kapsamdaki kalemlerin ekim ayına kadarki aylık ithalat değeri olacak: düşüş siparişlerin yer değiştirdiğini, daha yüksek fiyatta yatay seyir ise verginin üstlenildiğini gösterir.[1], [2]