Hasarı saymak yetmez

Vladimir’de bir veri merkezi daha durdu. Yandex, altyapının drone saldırısında hasar gördüğünü, bazı hizmetlerin kullanılamadığını ve yaralanan olmadığını açıkladı. Sasovo perşembe, Kaluga cuma günü vurulmuştu. Üç ayrı tesisin aynı hafta saldırıya uğraması, tek bir binadaki kesintiden daha geniş bir dayanıklılık sorunu yaratıyor. Taksi çağıran, yemek siparişi veren veya bir uygulamaya bağlanmaya çalışan siviller bu sorunu hizmetin durduğu yerde görüyor.[1]

Kiev, bu saldırıların Rusya’yı onarıma kaynak ayırmaya zorlayabileceğini savunuyor. Mantık anlaşılır: tekrar tekrar hasar alan bir hizmet ağı, bakım ve yeniden kurulum yükü taşır. Ancak kaynağın hangi bütçeden geldiği, ne kadar olduğu ve savaş faaliyetlerinden ne ölçüde çekildiği bilinmiyor. Şirketin hizmet kesintisi, askerî kapasitedeki azalmayı ölçmüyor. Rusya, onarımı başka harcamalardan karşılıyor veya mevcut yedekleri kullanıyor olabilir. Bu olasılık, kesintinin gerçekliğini ortadan kaldırmaz; ona atfedilen stratejik sonucu daraltır.[1]

Yandex’in yanıtındaki esas bilgi, bağlantıyı yeniden kurma çabası ve merkezlerin ne zaman döneceğini öngörmenin çok zor olması. Kalıcı baskının ölçüsü, vurulan tesislerin sayısı kadar hizmetin ne süreyle ve hangi kapsamda aksadığıdır. Hızlı toparlanma, saldırının etkisini geçici bir kesintiye indirebilir. Uzayan aksama ise sivil kullanıcıların maliyetini büyütür. Aynı hasar açıklaması bu iki farklı sonuca da açık. Şu aşamada saldırı sayısından tek başına bir dayanıklılık bilançosu çıkarılamaz.[1]

Karşılık vermek ve durdurmak

Bir de misilleme zinciri var. Rusya ve Ukrayna son aylarda birbirlerinin altyapısına saldırılarını artırdı. Kiev, Yandex’e yönelik saldırıları kendi veri merkezlerine yönelik Rus saldırılarına karşılık olarak anlatıyor. Bu açıklama, karşı tarafın davranışının değiştiğini kanıtlamıyor. Bir karşılık verme kabiliyeti görülüyor; bu kabiliyetin yeni saldırıları önlediği henüz gösterilmiş değil. Tekrarlanan kesintiler, tarafları durdurmak yerine bir sonraki karşılığı olağanlaştırıyor da olabilir.[1]

Zelenski’nin pazar günü rafineri saldırılarını durdurmak için Rusya’nın enerji saldırılarını durdurmasını ve gerçek güvenceler bulunmasını istemesi, ayrı bir siyasi koşul koyuyor. Bu koşulun ifade edilmesiyle altyapı saldırılarının sona ermesi aynı şey değil. Üstelik rafineri ile sivil veri merkezi farklı hizmetler sağlar. Bir alandaki karşılıklılık teklifini diğer bütün hedefleri kapsayan bir anlaşma gibi okumak, açıklamanın sınırını aşar. Vladimir kesintisini değerlendirirken bu ayrım korunmalı.[1]

Yandex, Vladimir’de bağlantıyı yeniden kurmaya çalışıyor. Şirketin belirsiz geri dönüş takvimi, hizmet dayanıklılığına ilişkin hükmün açık kalmasını gerektiriyor. Bir veri merkezinin durması ile Rusya’nın savaş kabiliyetinin değişmesi farklı ölçüler. Sivil erişimin aksaması ilkinde doğrudan görülebilir; ikincisi için hizmetlerin toparlanması, onarım yükü ve Rusya’nın tepkisi hakkında gözlenebilir sonuçlar gerekir. Üçüncü saldırının ağırlığını, bu ölçüler birbirine karıştırılmadan tartmak gerekiyor.[1]