Yerinden oynatılamayan hedefler

Cuma öğleden sonra Kiev'in merkezinde bir Rus insansız hava aracı Ukrayna Güvenlik Servisi'nin genel merkezine düştü. Volodimir Zelenski'ye göre araç, güvenlik şefi Oleksandr Poklad'ın kullandığı odaya yönlendirilmişti. Belediye başkanı Vitali Klitschko 5 kişinin yaralandığını bildirdi. Rusya'nın bir devlet binasını doğrudan vurması ender görülüyor; koordinatın bilinmesi ve isabetin sağlanması bir kabiliyet işaretidir.[1]

Ukrayna Genelkurmayı 4 Eylül'de iki büyük Rus petrol tesisinin durduğunu bildirdi. Lukoil'in Kstovo'daki NORSI rafinerisi 26 Ağustos'taki saldırının hasarı nedeniyle kapatıldı; tesis Rusya'nın dördüncü büyük rafinerisi ve sınıra yaklaşık 800 km uzaklıkta. Leningrad bölgesindeki Novatek-Ust-Luga kompleksi ise 1 Eylül'deki saldırıların ardından durdu ve sınıra uzaklığı yaklaşık 850 km. Genelkurmaya göre saldırılar kondensat işleme ve hidrokraking ekipmanını vurdu. Bu bir muharip taraf iddiasıdır ve bağımsız olarak doğrulanmadı.[2]

İki olay tek bir hedefleme mantığını paylaşıyor. Bir rafinerinin hidrokraking ünitesi de bir genel merkezdeki oda da yerinden oynatılamaz; koordinat sabit kaldığı sürece aynı hedef yeniden vurulabilir. Hareketli hedefler dağıtılarak korunur, sabit tesisler ancak hava savunmasıyla korunur, bu yüzden yük her iki tarafta da savunma tarafına biniyor. Karşı sav şudur: NORSI'nin durması onarım süresiyle sınırlı olabilir ve Kiev'deki isabet şansla açıklanabilir. Ancak 800 km ile 850 km mesafedeki iki ayrı tesisin ardışık olarak durması, tek seferlik bir isabetten fazlasını gösteriyor.[1], [2]

Riski ilk fiyatlayan

4 Eylül'de Air Tanzania, Dar es Selam ile Moskova arasındaki uçuşlarını güvenlik gerekçesiyle geçici olarak durdurdu ve rota üzerinde rutin bir risk değerlendirmesi yaptığını söyledi. Bir gün önce Zanzibar'dan kalkan TC 422 sefer sayılı uçak, başkent çevresindeki hava sahası kapandığı için Vnukovo yerine St. Petersburg'a inmişti. Zelenski 1 Eylül'de Rus hava sahasının fiilen kapanacağı uyarısını yapmış, Ukrayna'nın sivil uçakları hedef almayacağını söylemişti.[3]

Bir taşıyıcının çekilmesi tek başına bir eğilim değil. İkinci bir yabancı havayolu Moskova seferlerini durdurur ya da rotasını değiştirirse, hava sahası riskinin yalnızca Kiev tarafından ilan edilmediği, işletmeciler tarafından da fiyatlandığı görülür. İzlenecek işaret açık: 31 Ekim 2026'ya kadar Moskova'ya uçan ikinci bir havayolunun yayımlanmış askıya alma ya da rota değişikliği duyurusu. Böyle bir duyuru gelmezse Air Tanzania'nın kararı tekil bir seçim olarak kalır.[3]

Söz verilen yanıt

Zelenski, Poklad'a bu vuruşu yansıtan elle tutulur bir karşılık hazırlama talimatı verdiğini söyledi; Dışişleri Bakanı Andrii Sibiha ise saldırıyı kararlı yanıt gerektiren büyük bir tırmanma olarak niteledi. Duyurulan bir karşılık, arkasındaki masraf gösterilene kadar bir niyet beyanı olarak kalır. Ukrayna'nın rafinerilere yönelik kampanyası zaten bir masraf üretiyor; ancak bir genel merkeze yapılan isabete yansıtılmış bir karşılık henüz gösterilmiş değil.[1]

Bu köşede daha önce, bir gecede bozulan dört yıllık bir ateşkesin ardından bir soru açık bırakılmıştı: sınırlandırılmış bir vuruş bir sınır mı öğretir, yoksa bir sonrakini mi olağanlaştırır? Kiev'de söz verilen yanıt aynı soruyu yeniden açıyor. Fark şu: bu kez iki taraf da yerinden oynatılamayan hedeflere geçti ve böyle hedefler misillemeyi ucuzlatır. Soruyu yanıtlayacak olan söz değil, karşılığın gerçekten görülüp görülmediği olacak.[1], [4]