Bir basamak aşağıda

Harvard'daki ekip, yalnızca ahtapotlarda görülen bir ribozomal RNA kopması buldu. Bu değişiklik bakteriye aktarıldığında hücreler protein üretirken daha az hata yaptı ve yanlış katlanmış moleküllerin zehirli yığınlar oluşturma riski düştü. Ahtapot dokusunda protein yığınları, kalamardakine göre hem daha az hem daha küçüktü.[1]

Bir zihni anlamaya çalışırken alıştığımız yer nöronların birbirine nasıl bağlandığıdır: devreler, ağlar, katmanlar. Burada bakılan yer bir basamak aşağıda. Nöron bir yapıdır ve o yapı proteinlerden kurulur; onları kuran ribozom hata yaparsa, en zarif devre şeması bile yanlış malzemeyle örülür. Bu çalışmanın gösterdiği şey, o malzeme atölyesinde ahtapotlara özgü bir ayarın bulunduğudur.[1]

Zamanlama ve temkin

Zamanlama dikkat çekiyor. Yazarlar bu değişikliğin, sığ su ahtapotlarının yaklaşık 100 milyon yıl önce karmaşık ortamlara yerleşmesi ve sinir sistemlerinin hızla genişlemesiyle örtüştüğünü belirtiyor. Ortak baş yazar Rishav Mitra bağı kurarken dilini özenle ölçüyor: değişiklik "bu nöronların iyi çalışmasına yardımcı olabilir".[1]

Neden özellikle nöronlar? Uzun ömürlü ve sürekli protein üreten hücrelerde hata birikimi diğer dokulardan daha pahalıya gelir; daha doğru bir ribozom en çok orada işe yarar. Ama aynı değişiklik nöronlarla ilgisi olmayan bir nedenle de seçilmiş olabilir; sıcak ya da değişken suya dayanmak da protein katlanmasını zorlar ve o durumda sinirsel yarar yan üründür. Zamanlamanın örtüşmesi, iki açıklamadan hangisinin doğru olduğunu söylemez.[1]

Bilmek ne demek olurdu

Genetikçi Eli Eisenberg sınırı açıkça koyuyor: "sinirsel karmaşıklığın ya da bilişsel kapasitenin evrimine katkıda bulundukları hipotezini desteklemek için daha fazla kanıt gerekiyor." İnsanda sınama ribozomal RNA'yı değiştirip öğrenme ile sorun çözmeyi ölçmeyi gerektiriyor ve çok zor sayılıyor. Yine de burada duran şey küçük değil. Bir zihnin nasıl kurulduğunu sorarken hep bir üst kata, düşüncenin kendisine bakmaya alışmışız; bu bulgu aynı soruyu bodruma taşıyor ve orada bir molekülün nasıl doğru katlandığını soruyor. Şimdilik bir hipotez. Ama sorunun yerini değiştiren bir hipotez.[1]