İki ayrı kanıt, iki ayrı tür
Çalışma iki koldan yürüdü. Ankete 647 kişi katıldı ve çocukluğunun hoş kokularını bildirdi. Fareler ise doğum sonrası 23–33. günler arasında, insanda erken çocukluğa karşılık gelen dönemde, çekici kokularla zenginleştirilmiş bir ortamda tutuldu.[1]
Yetişkin farede anının geri çağrılması, doğumdan sonraki ilk gün oluşan granül hücrelerine bağlı çıktı. Ekip bu hücreleri halorodopsin taşıyan bir lentivirüsle işaretleyip 561 nanometre ışıkla susturdu; kokuya ayrılan inceleme süresi düştü, alışma eğrisi dikleşti ve tercih göstergesi geriledi. Grup büyüklükleri 18 ve 12 hayvandı.[1]
İki açıklama yarışıyor
Yazarların önerdiği mekanizma, erken kokunun ödül sistemiyle artan bağlantı üzerinden koku soğanına yerleşmesidir. Scientific American'ın aktardığı biçimde granül hücreleri haz ve ödül bölgeleriyle ayrıcalıklı bağlantılar kuruyor, böylece erken koku çocuklukta damgalanıyor.[1]
Işıkla susturmanın ardından değişen davranış, ödül üzerinden kurulan bir damgalanmanın kesilmesiyle açıklanabilir. Aynı sonuç, erken kokunun yalnızca tanıdık olmasından da doğabilir; granül hücreleri kapatıldığında aşinalığı okuyan yol da kapanır ve inceleme süresi yine düşer. İki açıklamayı ayırmak, hazzı ve aşinalığı birbirinden bağımsız sınamayı gerektirir.[1]
Kimin için ne değişir
Bu araştırmadan kliniğe bugün taşınabilecek bir uygulama çıkmıyor. Scientific American'ın derlediği iki uyarı da bunu destekliyor: AgroParisTech-INRAE'den Hervé This çalışmanın ağırlıkla olumlu anılara odaklandığını söylüyor, Buckingham Üniversitesi'nden Luca Turin ise kokunun ayrıksılığının görünürde kalabileceğini savunuyor. Yaşlanan farede anının sürmesi için kokunun aralıklarla yeniden verilmesi gerekiyor ve doğum sonrası hücreler devreden çekilirken limbik bağlantılar güçleniyor. İnsanda karşılığı olan soru budur: erken kokuya yeniden maruz kalmak, yaşlanmayla zayıflayan bir anıyı ayakta tutar mı?[1]