Hasta kaydına giren hata

Healthwatch England'ın derlediği olaylarda yazman aracı, tahlil sonucundaki "null demyelination" ifadesinden anlamı tersine çeviren sözcüğü metne yazmadı ve hastaya demiyelinasyon tanısı bildirildi. Başka bir muayenede hekimin yazdığı ilaç, adı benzeyen bir başkasıyla değiştirildi. Bir özet mektupta hastanın migren ilacı için aile hekimine başvurması gerektiği bilgisi hiç yer almadı; bir başka hastanın kaydında ise konuşulmamış bir Prozac reçetesi göründü. Dördü de kalıcı hasta kaydının içine yazıldı.[1]

Bu araçların İngiltere sağlık hizmetinde 27 ayrı örneği çalışıyor ve hiçbiri tıbbi cihaz olarak denetlenmiyor. MHRA'nın ağustosta yayımladığı açıklama ölçütü açıkça koyuyor: yalnızca söyleneni yazıya döken bir sistem cihaz kapsamının dışında kalıyor, tanı ya da tedavi öneren bir sistem kapsama girebiliyor. Ölçüt, aracın adına değil satıcının tarif ettiği işleve bakıyor. Oysa yanlış ilaç adını kayda yazan bir araç, tanı önerme işlevi hiç bulunmasa da hekimin kararını taşıyan metni değiştiriyor. Healthwatch England'ın aktardığına göre bu hataları çoğu zaman hasta fark ediyor, yani yanlış kaydın denetimi hastanın kendi dikkatine kalıyor.[1]

İncelemenin hiç işlemediği yer

İrlanda'da Adalet Bakanlığı'nın göçmenlik biriminde çalışan Dijital İletişim Merkezi, Microsoft Copilot'a dayanan bir sohbet robotu ile makine öğrenmesi kullanan ID Pal kimlik doğrulamasını bir arada yürütüyor. ICCL'nin bilgi edinme başvurularıyla saptadığı şey, bu kurulum için ihale süreci ya da risk değerlendirmesi yapılmamış olması. İki ülkedeki iki araç arasındaki ortak kısıt burada duruyor: her ikisi de kişiler hakkında resmî kayıt üretiyor ve her ikisinde de aracı dağıtımdan önce sınayan inceleme işlemiyor. İngiltere'de bu sonucu tıbbi cihaz ölçütü doğuruyor, İrlanda'da hiç yapılmamış bir değerlendirme.[1], [2]

ICCL, kurulumdaki eksikliklerin "toplumumuzun en kırılgan insanlarından bazıları için gerçek bir zarar tehlikesi taşıdığını" bildirdi. Bakanlık, araçların başvuru sonuçlarına ne ölçüde girdiğine ilişkin ayrıntılı bir belge yayımlamadı. Bu belge olmadan, sohbet robotunun yalnızca bilgi mi verdiği yoksa bir kararın hazırlığına mı katıldığı dışarıdan saptanamıyor; bilgi edinme başvurusuyla ortaya çıkan şey, sürecin kendisinin yokluğu.[2]

Boşluğu ne kapatır?

Healthwatch England'ın önerisi mütevazı ve tam bu yüzden sınanabilir: hastaya yazman aracının kullanıldığı söylensin, hasta kaydı kesinleşmeden önce notu görebilsin. Aracın doğruluğu yerinde kalıyor; değişen şey, hatayı hâlihazırda yakalayan tarafın kayıt donmadan önce müdahale imkânı bulması. Ölçülebilir olan da bu: hangi araçların kullanıldığını adlandıran ve hastanın notu görme anını belirten ülke çapında bir belge, sınıflandırma tartışmasının çözülmesini beklemeden bir denetim yolu açıyor.[1]