Beklenen insan

Bir dakikalık görüntülü görüşmeye giren katılımcı, başka bir insanın bu yıl neleri beklediğini dinleyeceğini sanıyordu. Tavus’un Griffin-Lite deneyinde karşısındaki yüzü, sesi ve yanıtları model üretiyordu. 54 katılımcının 26’sı, görüşmenin ardından da karşısındakinin insan olduğunu düşündü. Yapay zekâ kimliği herkese deney sonunda açıklandı. O kısa süre içinde kişisel bir konuşmaya girme kararı, yanlış bir muhatap varsayımı üzerine kurulmuştu.[1]

Şirket yaklaşık %48’lik sonucu insan benzerliğinin başarısı olarak sunuyor. Katılımcılara baştan başka bir katılımcıyla eşleştirileceklerinin söylenmesi, bu sonucun yorumunu etkiliyor: doğal görünen yüzün yanında deneyin verdiği insan beklentisi de var. Rastgele gelen bir müşteri aramasında aynı oranı beklemek için burada dayanak bulunmuyor. Buna karşılık, kimliği yalnızca görünüşten çıkarmanın bu koşullarda ne kadar kırılgan olduğu açıkça görülüyor.[1]

Yüzün taşıdığı işaretler

Griffin’in ürettiği işaretler yalnızca dudak hareketinden oluşmuyor. Model bakışı, yüz ifadesini, duraksamayı ve konuşmayı birlikte değerlendiriyor; yanıt verirken dinlemeyi sürdürüyor. Bir referans görüntüden beden hareketleri, sandalye, gölgeler ve arka plan dahil bütün sahneyi üretiyor. Bir düşünme arasına hemen söze girmemesi veya konuşma sırasında başıyla karşılık vermesi, görüşmeciye kendisinin dinlendiği izlenimini taşıyan davranışlar. Bu yüzden kimlik sorusu tek bir görüntü kusurunu yakalamaya indirgenemiyor.[1]

Benim bu deneyden çıkardığım sonuç, daha doğal etkileşimin kimlik açıklamasını daha erken gerektirdiği. Bir kişi görüntülü görüşmede kendini anlatırken karşısındakinin insan mı yoksa hizmet adına çalışan bir model mi olduğunu bilmelidir. Deney, bu bilginin verilmediği bir koşulu ölçüyor. İnsan sanılmanın bir bölümü kısa görüşmenin konusundan ve önceden kurulan beklentiden kaynaklanmış olabilir; bu alternatif, gerçek kullanımda açıklamanın zamanını göz ardı etmeyi haklı çıkarmıyor.[1]

Görüşmenin girişinde

Tavus bu riski kabul ediyor. Griffin-Lite’ı müşterilere açmak yerine seçili güvenilir test kullanıcılarına araştırma önizlemesi olarak sunuyor ve kimlik açıklama özellikleri üzerinde çalıştığını söylüyor. Bu sınır, deneydeki yanıltıcı başlangıcın mevcut müşterilere uygulandığı sonucunu çıkarmayı engelliyor. Önizleme ile müşteri görüşmesi arasında kritik bir tasarım kararı duruyor: açıklama ilk kişisel yanıttan önce mi geliyor, yoksa görüşme bittikten sonra mı?[1]

Daha geniş erişimde bakılması gereken somut işaret, görüşmenin başlangıcındaki kimlik açıklaması ve kullanıcının o açıklamadan sonra devam etmeyi seçebilmesi. Bir yüzün insana benzemesi, konuşmayı başlatan kişinin karşısındaki hizmeti tanıdığı anlamına gelmiyor. Griffin’in etkileyici jestleri arasında en önemli tasarım unsuru, modelin kendi kimliğini ne zaman söylediği olabilir. Kişisel bilgiyi paylaşma kararı, bu bilgiden sonra verilebilmeli.[1]