Aynı açıklamada iki hamle
Hükümet, Çin'e giden kobalt sevkiyatlarında uranyum bulunduğu yönündeki iddiaları inceleyeceğini bildirdi. Testleri bir ulusal laboratuvar ile akredite bir uluslararası laboratuvar yapacak; ayrıca Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile görüşme planlanıyor. Bu, bir devletin kendi ihracatına dışarıdan bakılmasını kabul etmesi demek.[1]
Aynı açıklamada hükümet, temmuz sonunda Nature Communications'ta yayımlanan ve Financial Times ile Lighthouse Reports'un katıldığı incelemenin yöntemini reddetti: çalışmanın ihraç edilen sevkiyatlar üzerinde doğrudan ölçüme dayanmadığını söyledi ve kobalt cevherindeki uranyum varlığını doğal ve iyi belgelenmiş bir olgu olarak nitelendirdi. İtiraz, ölçümün nereden alındığına yöneliyor.[1]
Reddi kim doğrulayabilir?
Ülke dünya kobaltının yüzde 68'ini sağlıyor ve bu kobaltın büyük bölümü Çin'e gidiyor. Bu ölçekte, ihracatçı devletin kendi açıklaması alıcı tarafta bir şeyi kapatmaya yetmez; sevkiyatı durdurma ya da sürdürme kararını veren şirketler ve düzenleyiciler, kendi tanıdıkları bir laboratuvarın sonucunu ister. Bu yüzden Kinshasa akredite bir dış laboratuvara ve ajansa yöneliyor.[1]
Buradan bir tercih okunabilir: hükümet, ölçümün nerede yapılacağını belirleyerek bulgunun çerçevesini elinde tutmaya çalışıyor olabilir. Daha sade bir açıklama da mümkün. Bu tür bir ölçüm için akreditasyon gerekiyorsa, ulusal laboratuvar tek başına yeterli olmayabilir ve ikinci laboratuvar bir zorunluluktur. Sonucun kim tarafından yayımlanacağı, iki okumadan hangisinin doğru olduğunu gösterecek.[1]