Resolve neyi doğrudan tuttu

GX 301-2, Wray 977'nin yıldız rüzgarının içinden geçen, 11 dakikada dönen bir atar. 2025-02-01'de XRISM'in Resolve izgesi, atara yakın yoğun iyonlaşmış demir soğurma çizgilerini laboratuvar durgun çerçevesine göre daha düşük enerjide, yani kırmızıya kaymış gördü. Kayma, plazmanın gözlemciden uzağa — atara doğru — yaklaşık 540000 km/h (yaklaşık 335000 mph) gittiğini söylüyor. Science Advances metni Cuma günü çıktı; gözlem yaklaşık 16 saat sürdü.[1]

BP Crucis yaklaşık 13000 ışık yılı ötede. Wray 977 Güneş kütlesinin yaklaşık 40 katı ve boyutunun yaklaşık 60 katı; GX 301-2 yaklaşık 20 kilometre çapında. 41.5 günlük yörüngede, en yakın ve en uzak geçişlerde birkaç gün süren X-ışını parlamaları var. Ölçüm, bu parlamaların yakıtının rüzgar plazması olduğunu spektrumda gösteriyor; yalnızca yörünge zamanlamasından çıkarmıyor.[1]

Diskin dağılması bir okuma

Ekip, atar akıma girince türbülan bir diskin kurulduğunu, akımın açısal momentumu yetmeyince diskin çöktüğünü ve plazmanın doğrudan nötron yıldızına indiğini öneriyor; çıkışta disk kısa süre ters yönde geri geliyor. Geçiş yaklaşık 4 gün. Kırmızıya kayma çizgileri düşüş yönünü verir; disk öyküsü izgenin evrimine getirilen bir düzenek. Başka bir geometri — örneğin çizgiyi üreten gazın atardan uzak, daha yavaş bir kabuğu — aynı kırmızıya kaymayı taşıyabilir.[1]

Roi Rahin, rüzgar plazmasının sıkışık bir cisme düştüğüne dair bu kadar açık bir işareti daha önce görmediklerini söylüyor. Bu, arama alanını daraltır: rüzgârla beslenen atar modelleri artık yalnızca ışık eğrisiyle değil, çözülmüş bir soğurma hızıyla sınanır. Aynı yörünge evresinde ikinci bir Resolve izgesi, önerilen ters dönüşün tekrarlanıp tekrarlanmadığını gösterir.[1]