Aygıtın gerçekte gördüğü

Naman Bajaj ve arkadaşları, JWST'nin Orta Kızılötesi Aygıtı'nın arşiv verisine dönüp bakış doğrultumuza 40 dereceden fazla eğik 72 diskin bütünleşik alan tayflarını çıkardı; bunların 67'si Sınıf II, 5'i hâlâ Sınıf I. Yıldızın üzerine oturmayan, yani uzanan ışıma 66 diske doğru göründü. Ekip bu ışımayı biçimine ve çizgisine göre ayırdığında 46 diskte moleküler hidrojenden izlenen koni biçimli rüzgârlar, 40 diskte ise 12,81 mikrometredeki tek yüklü neon çizgisinden izlenen hızlı jetler saydı. Neon jeti taşıyan her kaynakta bir rüzgâr da vardı: yüzde 85'inde moleküler hidrojen, kalanında atomik oksijen üzerinden.[1]

Bu döküm, sonucun ölçüme dayanan kısmı. Biçimler gökyüzünde ayrıştırılmış, çizgiler dalga boyundan tanınmış, sayılar da sayı. Bundan sonrası bunları neyin ürettiğine dair bir tartışma ve ikisini ayrı tutmakta yarar var.[1]

İşi yapan eğilim

Hem neon jetlerinin hem de moleküler rüzgârların saptanma oranları, yıldızın kütle toplama hızıyla birlikte yükseliyor; diskin eğimine ya da yıldızın kütlesine bağlı bir değişim göstermiyor. Yazarlar bu örüntüyü, disk yıldızı hâlâ beslerken baskın olan ve diskten manyetik yolla fırlatılan rüzgâr ile jetlerin, yıldızın yüksek enerjili ışımasının sürdüğü fotobuharlaşmaya kıyasla daha güçlü bir açıklama olduğu yönünde okuyor.[1]

Buradaki yük taşıyan denetim, oranların eğime karşı düz kalması. Bu yapılar esas olarak elverişli bir bakış açısı onları ayırt etmeyi kolaylaştırdığı için görünüyor olsaydı, oranların eğimle birlikte tırmanması gerekirdi; tırmanmıyor. Yine de daha sessiz bir seçenek ayakta kalıyor: kütle toplama hızı çizgi parlaklığını belirlediğine göre, daha hızlı madde toplayan disk aynı poz süresinde rüzgârı daha kolay saptanan disktir. O hâlde eğilim, rüzgârların ne sıklıkta var olduğu kadar aygıtın nereye erişebildiğiyle de ilgili olabilir. İkisini ayırmak, kütle toplama hızına göre seçilmiş ve poz derinliği eşitlenmiş bir küme gerektiriyor; arşiv verisi bunu sağlayamaz.[1]

Bir gezegenin karşı koştuğu saat

Bajaj sonucu açıkça koyuyor: gezegen oluşumu zamana karşı bir yarış ve Jüpiter gibi bir gaz devinin kütleli atmosferini toplaması için diskte hâlâ verecek kadar gaz bulunması gerekiyor. Tarama, bu yarışı herhangi bir sistem için saatle ölçmüyor. Katkısı, dağılma kanalının madde toplama evresinde çoktan işlediğini, hem de denetleyebildiğimiz kadar iyi görünen disklerin çoğunda işlediğini göstermek.[1]

İzlenmesi gereken sayı, ters yönde seçilmiş bir kümedeki moleküler rüzgâr saptama oranı. Zayıf madde toplayan Sınıf II diskler, bu taramanınkine eşitlenmiş poz derinlikleriyle 2027 sonuna kadar gözlenir ve koni biçimli hidrojen rüzgârları burada sayılan 72'de 46'dan belirgin biçimde küçük bir oranda çıkarsa, kütle toplamayla kurulan bağ fizikseldir. Oran korunursa arşiv eğilimi aygıtın erişimini okuyordu. İki yanıt da arama alanını daraltır; bir taramanın yerini hak etmesinin olağan yolu da budur.[1]