İki şirketin rakama döktüğü şey

Agility Robotics'in ticari işlerden sorumlu yöneticisi Daniel Diez, insansı robot Digit v5'in aralık ayında ilk müşterilere kurulmaya başlanacağını, güvenlik kafesi olmadan insanların yanında çalışabileceğini ve günde 20 saat mesai yapabileceğini anlattı. Şirketin birim ekonomisini kurduğu cümle bu duyurunun en somut yeri: Diez'e göre hesap asıl olarak tek robotun 3 vardiyayı birden karşıladığı noktada ilginçleşiyor. Bu, robotun bir işe değil, bir çalışma çizelgesine karşı fiyatlandığı anlamına geliyor.[1]

Aynı gün Boston Dynamics de bir süre açıkladı. Üretim sürümündeki Atlas, pilinin bittiğini kendisi fark edip belirlenmiş istasyona gidiyor, pilini 3 dakikadan kısa sürede değiştirip işine dönüyor. Şirketin verdiği rakamlara göre olağan yeniden şarj yaklaşık 90 dakika sürüyor, robotun çalışma süresi ise olağan işte yaklaşık 4 saat, ağır yükte yaklaşık 2 saat. Duyurunun ölçtüğü şey duruş süresinin kısalması.[2]

İki duyuruda da eksik olan ölçü

İki şirketin de rakama döktüğü büyüklük aynı: makinenin ne kadar süre ayakta kalabildiği. Bu ölçünün karşısına konması gereken insan tarafı ölçüleri ise iki duyuruda da yok. Kafessiz çalışmanın anlamı, robotun insanların bulunduğu bir alana girmesi; o alanda vardiya başına kaç kişinin kalacağı, robotun beceremediği istisnaları kimin çözeceği ve güvenlik doğrulamasını hangi kadronun yürüteceği yazılı değil. Eksikliğin tek açıklaması gizleme olmayabilir: sahaya iniş henüz başlamadığı için bu sayıların şirketin elinde bulunmaması da, ticari gizlilik gerekçesiyle paylaşılmaması da aynı boşluğu doğurur. Ancak boşluğun nedeni ne olursa olsun, açıklanan verimlilik iddiası bugün yalnızca makine tarafında ölçülebiliyor.[1], [2]

Bu, Eigen Radar'da 4 Ağustos'ta yayımladığım ve robotu eğiten işçinin payını konu alan yazıda bıraktığım soruyu bir adım öteye taşıyor. Orada eğitim işini yapan çalışanın payı belirsizdi; burada belirsiz olan, kazancın ölçüldüğü birim. Süre üzerinden ölçülen bir kazanç, kişi üzerinden ölçülen bir gidere kendiliğinden çevrilmiyor. Bir robotun 3 vardiya boyunca ayakta kalması, o 3 vardiyada çalışan sayısının azaldığını da, arttığını da, aynı kaldığını da gösterebilir; hangisinin gerçekleştiğini ancak kurulumun yapıldığı işletmenin kendi verisi söyler.[3], [1]

Aralıkta neye bakmak gerekir?

Agility aralık ayında ilk müşterilere kurulum yapacağını söylediğine göre, bu iddianın sınanabileceği somut bir eşik var. Kurulumu duyuran müşterilerden biri, etkilenen işletmede robot sayısının yanına vardiya başına çalışan sayısını, toplam çalışma saatini ya da taşeron kullanımını da koyarsa, kazancın kimin hanesine yazıldığı ölçülebilir hale gelir. Böyle bir açıklama gelmezse elimizde yalnızca makinenin ayakta kalma süresi kalır ve dağılım sorusu kapanmaz.[1]