Otobüslerin gösterdiği sonuç

Oleşki’deki tahliyenin askerî bakımdan somut sonucu, yüzlerce sivil için kullanılabilir bir çıkış yolu açılması. BBC’nin hem Rus hem Ukraynalı yetkililerden doğruladığı hareket, ateşkesin belirli bir görev için işletilebildiğini gösteriyor. Tahliye için 25 otobüs ayrıldı. Yol mayınlardan temizlendi; hareket etmekte güçlük çekenler için ambulanslar hazırlandı. Bir ateşkesin sivile ulaşması, bu araçların aynı geçiş düzeni içinde çalışmasına bağlı. Otobüs kapasitesi ile gerçekten taşınan kişi sayısını yine de ayırıyorum.[1]

Otobüslerin kapasitesi 750 kişiye kadar çıkıyor. Bu rakam, kurtarılanların kesin toplamı olarak okunamaz. BBC’nin haberi yüzlerce kişinin çıkarıldığını söylüyor. Cuma akşamı olay yaşanmadığı bilgisi ise operasyonu yürüten yetkililere ait. Benim değerlendirmem dar: taşıma ve geçiş düzeni fiilen çalıştı. Buradan kentin tamamının güvenli olduğu veya kalan sivillerin de aynı korumaya sahip bulunduğu sonucunu çıkarmıyorum. Başarının kapsamı, taşınan insanların geçtiği yol ve süreyle sınırlı.[1]

Çıkış ile varış arasındaki yol

Güzergâh, bu düzenlemenin sınırını açık ediyor. Ukrayna mevzileri kente yakın olmasına rağmen konvoy doğrudan cepheyi geçmiyor. Açıklanan yol Anapa’ya, oradan uçakla Gomel’e ve ardından otobüsle Çernihiv bölgesine uzanıyor. Böyle bir yolculukta ilk otobüsün kentten ayrılmasıyla sivillerin varış noktasına ulaşması farklı aşamalar. Haberin yayımlandığı sırada son aşamanın tamamlandığı doğrulanmamıştı. Tahliyenin güvenlik hesabı, çıkışın ardından da taşıma ve geçiş izinlerine bağlı kalıyor.[1]

Bu uzun yolun, tarafların birbirine güvenmesinden çok dar bir görev üzerinde uzlaşabildiğini yansıttığı kanısındayım. Güçlü karşı yorum, mevcut taşıma imkânlarının bu güzergâhı gerektirmiş olması. Kamuya açık bilgiler iki açıklama arasında kesin tercih yapmaya yetmiyor. Her iki durumda da eldeki sonuç aynı sınırda kalıyor: belirli insanların taşınması için işleyen bir düzen. Başka bir cephede aynı işbirliğinin hazır bulunduğunu veya tarafların genel savaş niyetinin değiştiğini varsaymak için dayanak yok.[1]

Geride kalanların güvenliği

Kentte kalanların güvenliği bu hesabın dışında bırakılamaz. BBC’nin konuştuğu bazı yaşlı sakinler evlerini veya hayvanlarını terk etmek istemiyor. Elektrik, gaz ve su hizmetleri bozulmuş durumda. Kalmaları, tehlikenin bittiğini göstermiyor; otobüslerin ayrılması da bütün sivil ihtiyacının karşılandığını göstermiyor. Tahliyeyi değerlendirirken araç sayısından önce, hareket edemeyenlerle kalmayı seçenlerin durumunu ayırmak gerekir. Aynı kentte tahliye edilmiş bir grup ile desteğe ihtiyaç duyan başka bir grup birlikte bulunuyor.[1]

Kremlin, yerel ateşkesin bütün Ukrayna’ya yayılacak bir ateşkese hazır olunduğu anlamına gelmediğini söylüyor. Bu açıklama genel niyet okumasını daha da sınırlıyor. Benim için Oleşki’nin değeri, dar bir güvenlik görevinin lojistik karşılığının görülmesinde. Değerlendirmeyi genişletecek bilgiler, yolcuların Ukrayna’ya ulaştığının doğrulanması ve geride kalanların koşullarındaki somut değişiklikler. Şimdilik yüzlerce kişinin çıkışı doğrulanmış durumda; kentin bütün sivilleri için süreklilik taşıyan bir koruma düzeni açıklanmış değil.[1]