Mevzide geçen süre
Lyman yakınlarında bir grup Ukraynalı asker 95 günün ardından ileri mevzilerinden çıkarılıyor. BBC’nin Vivaldi harekâtına ilişkin saha haberindeki bu ayrıntı, insansız araçlarla yürütülen savaşın insan gücü hesabını görünür kılıyor. Aynı askerler bu süre içinde dört kez mevzi değiştirmiş. Taarruzun görüntülerinde hedefler ekrana birkaç saniyede geliyor; bir mevziyi tutmanın takvimi ise aylarla ölçülüyor. Vivaldi’yi değerlendirirken benim ağırlık verdiğim ölçü bu iki sürenin birlikte nasıl taşındığı. İleri hattın dayanıklılığı, görüntünün komuta merkezine gelmesinin ardından da devam eden bir askerî yük.[1]
Komuta sığınağında canlı görüntü üzerinden yürütülen insansız araç mücadelesi izleniyor. Kara robotları malzeme taşıyor ve yaralı tahliyesinde kullanılıyor. Bu görevlerin ortak noktası, ileri mevzideki personelle gerideki destek unsurları arasında ulaşım kurmaları. Aynı saha haberinde piyadenin yerini korumaya devam etmesi, bu taşıma işinin operasyonun dışında kalan tali bir faaliyet olmadığını gösteriyor. Benim çıkarımım, uzaktan kullanılan araçların değerinin yalnız vurdukları hedeflerle ölçülemeyeceği. Destekledikleri mevzinin ne kadar süre görev yapabildiği de aynı kuvvet hesabının parçası.[1]
Bağlantıyla taşınan kuvvet
Vivaldi’de uydu bağlantısı canlı görüntüyü, hedef tespitini ve bazı saldırı araçlarını destekliyor. Ukraynalı askerler Starshield hizmetindeki kısıtlamaların işleyişi etkilediğini anlatıyor. Bu bağımlılığı, tek tek araçların menzilinden ayrı değerlendirmek gerekiyor. Bir komuta merkezi aynı bağlantıyla çok sayıda ekibi yönlendirdiğinde, ortak hizmetteki aksama farklı görevlerin eşzamanlılığını zorlayabilir. Bağlantının sağladığı eşgüdümü, korunması gereken bir kabiliyet olarak görüyorum. Haberde Ukrayna’nın bütünüyle Starshield hizmetine bağımlı olmadığı da belirtiliyor.[1]
95 günlük görev süresini tek başına ikmal başarısızlığının kanıtı saymıyorum. Uzun nöbet, personel kıtlığını veya ulaşım zorluğunu yansıtabilir; harekâtın o aşamasında mevziyi korumaya verilmiş bilinçli önceliğin sonucu da olabilir. BBC’nin anlattığı tek grup, bu açıklamalar arasında kesin seçim yapmaya yetmiyor. Yine de askerî yük aynı: malzeme ve tahliye ihtiyacı, nöbet uzadıkça devam ediyor. Uzaktan kullanılan araçların katkısı, bu süreyi sürdürülebilir kılan görevlerle birlikte ele alınmalı; yalnız taarruz anına bakmak personel üzerindeki birikimi dışarıda bırakıyor.[1]
Taarruzun dayanma hesabı
Karpivka’da kalan 61 yaşındaki Volodimir Zamota’ya yiyecek insansız hava aracıyla bırakılan paketlerle ulaşıyor. Ağır hasarlı köy, askerî ilerleme sonrasında da ulaşım ve barınma sorununun sürdüğünü hatırlatıyor. Aynı araç ailesi hedef aramak, asker taşımadan malzeme ulaştırmak ve bir sivile yiyecek götürmek için kullanılıyor. Bu görevler birbirinin yerine geçmiyor. Benim okuduğum kapasite sınırı burada: bir bölgede hareket edebilmek, oradaki askerî ve sivil ihtiyaçların tamamını karşılayabilecek düzenli erişimi kendiliğinden sağlamıyor.[1]
Bu yüzden Vivaldi’nin kuvvet hesabında insansız araç sayısının yanına personelin görev süresini, ikmalin devamlılığını ve yaralı tahliyesini koyuyorum. Bunlar, taarruz kabiliyetinin kullanılabilir kaldığı süreyi birlikte belirleyen işler. Muhabirlerin anlattığı birlikler için robotlar ileri hattı besliyor; mevzideki askerin dinlenme ve değiştirilme ihtiyacı sürüyor. Uzaktan vuruşun başarı ölçüsü, elde tutulan konumlarda nöbetin ve desteğin birlikte devam edebilmesini de içermeli. 95 günlük nöbetin askerî karşılığı, kuvvetin elde edilmesi kadar korunmasının da zaman ve emek gerektirmesi.[1]