Bir krater gölünün çözebildiği, deniz tabanı karotunun çözemediği
Toba tartışması hep bir çözünürlük tartışması oldu. Okyanus ve göl çamurları çökerken karışıyor; ince dilimlenmiş bir karot bile birkaç yılı birbirine bulaştırıyor ve bir ila üç yıl süren bir volkanik kış bu bulaşmanın içinde kayboluyor. Kilimanjaro'nun eteğindeki dik yamaçlı krater gölü Chala ise derinde karışmıyor: dip suyu oksijensiz ve durgun kalıyor, tortu da yıllık çiftler halinde iniyor; rüzgârlı karışma mevsiminden gelen açık renkli diyatome katmanı ve yağışlı aylardan gelen koyu kil katmanı. Johannes Gutenberg Üniversitesi'nden Jinheum Park ve arkadaşları Toba külünü kuşatan 450 yıllık çamuru iki üç yılda bir örnekleyerek okudu; külün kendisi röntgen taramalarında 0,3 milimetre kalınlığında ince bir dilim olarak beliriyor.[1]
Katmanların söylediği çarpıcı değil. Külden önceki 260 yıl boyunca göl durgun, bölge ılık ve yağışlı. Ardından milimetrenin yüzde birkaçı kalınlığında iki yeşil film geliyor; bunlar kararan gökyüzü altındaki diyatomelerin gerilim tepkisi olarak okunuyor. İzleyen kurak mevsim 1,2 milimetre kalınlığında açık renkli bir katman bırakıyor: soğuyan gölde daha derin ve daha uzun süren karışmanın beslediği güçlü bir diyatome patlaması. Üstündeki koyu katman ince, yani yağışlar zayıf. Üçüncü yılda çiftler yeniden olağan görünüyor; bu da tüm bozulmayı kabaca 18 aya indiriyor. Sıcaklığa çevirmek için ekip silisyum-alüminyum ve manganez-demir oranlarını son buzul çağının genliğiyle karşılaştırdı ve Chala'nın yıllık katman tutmayı büsbütün bıraktığı eşiğin yaklaşık dörtte birini buldu: aşağı yukarı yarım santigrat derece.[1]
En büyük püskürme neden en büyük soğumayı üretmedi
Park'ın bu küçüklük için sunduğu mekanizma fiziksel ve içine bir tavan yerleşmiş durumda. Stratosfere ulaşan kükürt dioksit, güneş ışığını yansıtan damlacıklardan bir pus oluşturuyor ve daha fazla kükürt daha fazla damlacık demek, ama bir yere kadar. O noktadan sonra damlacıklar irileşiyor, iri damlacıklar da daha ağır: daha hızlı çöküyor ve gelen ışığı daha zayıf saçıyor. Böylece magma hacmi artmaya devam ederken zorlama doyuma ulaşıyor; Toba'yı bir tükeniş eşiğinden hafif bir sıkıntıya kadar her şey gibi gösteren model koşuları da bir iklim tepkisinden çok kükürt tahminindeki belirsizliği tarıyordu. Karşı okumayı da söylemek gerek: doğu Afrika, kuzeye kayan bir örtünün altında elverişli bir noktada kalmış olabilir; o zaman tavan, büyük püskürmelerin genel bir özelliğinden çok bölgesel bir yan ürün olur.[1]
Katmanın konumu, iki yönlü kesen ikinci bir sonuç ekliyor. Açık renkli katmanlar haziran-eylül arasında, koyu olanlar ekim-nisan arasında oluştuğu için külün çift içindeki yeri püskürmeyi tarihlendiriyor: koyu bir laminanın sonuna yakın, yani ocak ya da şubat, Kuzey Yarımküre kışı; Asya'daki kül dağılımının düşündürdüğünün tersi bir mevsim. Sülfat parçacıkları kış yarımküresine daha etkili taşınıyor, dolayısıyla örtü kuzeye kaydı ve doğu Afrika'da yaşayanların üzerinde inceldi. Kara kütlelerinin çoğu da kuzeyde ve kara okyanustan daha hızlı, daha derin soğuyor; aynı zamanlama bu yüzden temmuzda olacak bir püskürmeye göre biraz daha büyük bir küresel soğumaya işaret ediyor. Bölgesel yarım derece, küresel yarım dereceyi hak ettirmiyor.[1]
Tek bir göl ve bunu sınayacak olan
Park sınırı açıkça söylüyor: Chala doğu Afrika'yı ölçüyor, gezegeni değil; tek bir arşiv küresel bir iddiayı taşıyamaz. Arka plan da sayı kadar önemli. Aynı 450 yıllık pencerede bölge zaten ılık ve yağışlıdan serin ve kurağa doğru kayıyordu ve bu kayma, Grönland buzunda görülen kuzey yüksek enlem soğumasını izliyordu; püskürmenin izi de son buzul döngülerinin zaten ürettiği değişkenlik aralığının içinde kalıyor. Bulgunun dürüst biçimi bu: bu püskürmenin tek bir bölgede ne yaptığını sınırlıyor, süper püskürmeleri genel olarak aklamıyor; çalışma da sonucu kapanmış bir soru olarak değil, yer sistemi modelleri için daha iyi bir parametreleştirme olarak sunuyor. Sınav yineleme: Toba külü taşıyan başka alanlarda, Guatemala'daki Los Chocoyos ve Yeni Zelanda'daki Oruanui püskürmesinde aynı yıl altı yöntemin uygulanması. O alanlar da aynı biçimde okunursa gösterecekleri soğumanın yine eski model aralığının izin verdiği birkaç dereceden çok yarım dereceye yakın ve iki yıldan kısa çıkması beklenir; ikinci bir alanın iki ya da üç derece vermesi ise ilk olarak damlacık tavanı savını kırar.[1]