Satış artışının kâra dönüşümü
Savunma elektroniği şirketi Apollo Micro Systems, 30 Eylül’de biten ikinci mali çeyrekte net kârını yüzde 53,7 artırdı. Gelirdeki yüzde 72,3 artış, kâr büyümesini de aştı. Konsolide gelir bir yıl öncesinin 225,26 crore rupisinden 388,15 crore rupiye, net kâr ise 30,03 crore rupiden 46,15 crore rupiye çıktı. Şirket büyüyen satışlarından daha fazla toplam kâr elde etti; buna karşılık her satış rupisinin net kâra dönüşen payı geriledi. Değerleme hesabındaki duyarlı nokta tam burada: artan gelire uygulanacak kâr oranı.[1]
Ben hesabı net kârı gelire bölerek kuruyorum. Aynı konsolide kapsamdaki açıklanmış tutarlar kullanıldığında, önceki yılın yaklaşık yüzde 13,3 olan net marjı son çeyrekte yaklaşık yüzde 11,9’a iniyor. Net marj, satışlardan finansman, vergi ve diğer kalemlerin ardından kalan kârın oranı. Dolayısıyla üretim giderlerinin yanı sıra bu kalemlerin hareketine de duyarlı. Geçici teslimat bileşimi veya vergi etkisi oranı değiştirmiş olabilir. Hesabın sağlam zemini, gelirin kâra dönüşümündeki gözlenen düşüş; bu düşüşün nedenini açıklamak için giderlerin ve verginin katkısını çözmek gerekiyor.[1]
Aynı gelirle yapılan hesap
Eski marjın değerini görmek için geliri son çeyrekteki düzeyinde sabit tutuyorum. 388,15 ile 30,03’ü çarpıp 225,26’ya bölmek, yaklaşık 51,7 crore rupi varsayımsal net kâr veriyor. Açıklanan 46,15 crore rupiyle arasındaki fark yaklaşık 5,6 crore rupi. Hesapta yalnızca uygulanan marj değişiyor. Eski oranı bugünkü satışlara taşıyan bir değerleme, bu kadar ek kazancı da varsaymış oluyor. Marjın seçimi böylece büyüme anlatısının içinde kolayca gözden kaçabilecek bir tutarı somutlaştırıyor.[1]
Son çeyreğin marjını başlangıç alan hesap, büyüyen gelirin kâra dönüşümünü bugünkü oranla kurar. Eski marja dönüşü varsaymak ise aynı gelirin daha çok kâr bırakmasını gerektirir. Bu toparlanmayı büyüme hesabına ekleyen kişi, hangi koşulun kârlılığı artırdığını da açıklamalı. Önceki yılın oranı olağan dışı yüksek olmuş olabilir; son çeyreğin düşük oranı da geçici kalmış olabilir. Eldeki karşılaştırma bu olasılıklara açık. Yine de varsayımın tutarı hesaplanabiliyor ve gelir büyümesine biçilen değerin ne kadarını taşıdığı görülebiliyor.[1]
İlk yarının verdiği yön
İlk yarı sonuçlarında da gelir kârdan hızlı artıyor. Altı aylık gelir 358,85 crore rupiden 639,44 crore rupiye, net kâr 47,71 crore rupiden 71,37 crore rupiye yükseldi. Böylece aynı yön daha uzun bir karşılaştırma döneminde de görülüyor. Bu tutarlar net kârın satış içindeki payını hesaplamaya elverişli. Kazancın nakde dönüşümünü değerlendirmek ise tahsilatları, işletme sermayesini ve yatırım harcamalarını izlemeyi gerektiriyor. Serbest nakit akışına uzanan hesapta nakit akışı tablosu ve bilanço kalemleri devreye giriyor; burada kullanılan duyarlılığın ölçüsü açıklanan net kâr.[1]
Apollo’nun gelir büyümesine değer biçerken seçtiğim marj, hesabın kâr tarafını doğrudan değiştiriyor. Daha yüksek oran aynı satışlardan daha çok, daha düşük oran daha az kazanç çıkarıyor. Karşılaştırılabilir sonuçlarda gelir ile net kârın birlikte hareketi, bu seçimi değerlendirmek için somut ölçü sağlıyor. Marjın toparlanması, satışların daha büyük bölümünün kâr olarak kaldığı anlamına gelir; düşük düzeyde sürmesi de gelirdeki büyümenin daha küçük bir payla kâra dönüşmesi demektir. Apollo’nun büyümesini değerlendirirken modelin taşıdığı ekonomik yükü bu dönüşüm oranında arıyorum.[1]