Düşüş nereden geliyor?
Guyana'nın aylık üretimi ocakta 915.000 varil/gün, şubatta 918.000 varil/gün ile en yüksek düzeyine çıktı. Ardından martta 910.000 varil/güne, nisanda 903.000 varil/güne indi; mayısta 895.000 varil/gün, haziranda 869.000 varil/gün oldu. Dört ayın dördünde de yön aşağıydı.[1]
Kayıp tek bir yerden geliyor. Ülkenin ilk projesi Liza 1 nisanda 122.000 varil/gün üretti; ilk çeyrek ortalaması 129.000 varil/gündü ve aradaki fark sahanın doğal gerilemesine bağlanıyor. Daha yeni projeler Liza 2, Payara ve Yellowtail nominal kapasitelerinin üzerinde çalışarak farkın bir bölümünü kapattı; ülkenin toplamı bu düzeyde böyle tutuldu.[1]
Gemi geldi, takvim gelmedi
Errea Wittu 20 Ağustos'ta Guyana kıyısına ulaştı. Gemi, ülkenin beşinci projesi Uaru için yapıldı ve yaklaşık 250.000 varil/gün eklemek üzere tasarlandı. Başlangıç tarihinde iki ayrı takvim var: hükümet eylülü söylüyor, ExxonMobil son çeyreği işaret ediyor. Stabroek bloğunda ExxonMobil yüzde 45, Chevron yüzde 30 ve CNOOC yüzde 25 pay taşıyor; yılın ilk yarısında ülkenin varlık fonuna 1,996 milyar dolar girdi.[1]
Buradaki bağlayıcı kısıt, jeoloji ya da donanım yerine devreye alma takvimi. Gemi kıyıda dururken, üretim eğrisi hâlâ Liza 1'in gerilemesini taşıyor; eylül ile son çeyrek arasındaki fark, bu yılın dengesine giren varil sayısını doğrudan değiştiriyor. 20 Ağustos tarihli Haritada on beş blok, arkalarında tek bir sondaj takvimi yazısında Neuquén ihalesi için aynı ölçüyü kullanmıştım: haritadaki alan o yılın arzını değiştirmiyordu. Guyana bir adım ötede, çünkü donanım fiilen orada; ölçü ise aynı kalıyor. Karşı okuma da açık: hükümetin eylül tarihi tutarsa boşluk çeyrek içinde kapanır ve takvim tartışması geriye dönük olarak önemini yitirir.[1], [3]
Aynı hafta sonunun öbür ucu
Aynı pazar günü İran Petrol Bakanı Mohsen Paknejad, ülkenin güneyindeki Fars eyaletinde 7,5 trilyon fit küp (212,4 milyar metreküp) gaz bulunduğunu, bunun 5,7 trilyon fit küpünün üretilebilir olduğunu açıkladı. Bakan bu hacmi, Katar ile paylaşılan South Pars sahasının tek bir fazından 15 yıllık üretime denk gösterdi. Üretimin başlaması yıllar alacak; yaptırımlar ve uzun süreli yatırım eksikliğinin yanı sıra çatışma, İran'ın günlük gaz üretim kapasitesinin yaklaşık dörtte birini yok etti.[2]
İki duyuru, teslim edilmiş varile olan uzaklık bakımından aynı çizginin iki ucunda duruyor: birinde gemi kıyıda ve tartışma aylarla, diğerinde saha haritada ve tartışma yıllarla ölçülüyor. Guyana tarafında izlenecek işaret açık. Uaru eylül içinde üretime başlarsa ülkenin aylık toplamı yıl bitmeden haziranın 869.000 varil/gün düzeyinin üzerine döner; başlangıç son çeyreğe kayarsa Liza 1'in gerilemesi bir çeyrek daha tek başına taşınır. Sınamanın tarihi 31 Aralık 2026.[1], [2]