Üreticiden bankaya dönen para
Bangladeş’te temmuz tarım kredisi, bir yıl öncesine göre %23,41 büyüdü. Tarlaya para girişi arayan üretici için bu, önemli bir genişleme. Ama üreticinin banka ile ilişkisinde iki yönlü bir para akışı var. Bankalar temmuzda 2.658,31 crore taka kullandırırken 3.520,96 crore taka tahsil etti. Bangladesh Bank’ın yeni raporunun gösterdiği ilk dağılım, yeni borç veren kurumlar ile eski borcunu ödeyenler arasında. Kredi büyümesini geçim rahatlaması olarak okumak, tahsilat tarafını gözden kaçırıyor.[1]
Bu iki toplamdan tek bir çiftçinin kalan parasını hesaplayamayız: krediyi alanla ödeyen aynı kişi olmayabilir. Üstelik bankaların 62.866,97 crore takalık kredi bakiyesi faiz dahil ölçülüyor. Yine de tahsilatın büyüklüğü, borç verenin bilançosu ile borçlunun harcanabilir parasını birlikte düşünmek için somut bir neden. Kredi, üretime başlangıç için kaynak sağlıyor; geri ödeme ise hasılat üzerindeki bir yükümlülük. Çiftçinin kazancını görmek için ürün geliri ve üretim maliyeti de bu akışa eklenmeli.[1]
Ürünün takvimi, kredinin dağılımı
Kaynaklar kırsal faaliyetler arasında da eşit dağılmadı. Bitkisel üretimin kullandırımdaki payı %38,49’dan %40,47’ye yükseldi; balıkçılığın payı %15,87’den %14,46’ya indi. Toplam kredi büyüdüğü için pay kaybı tek başına balıkçılığa daha az para gittiğini söylemez. Fakat tarımı tek bir borçlu grubu gibi anlatmanın sınırını gösterir. Bangladesh Bank, bitkisel üretimdeki artışı Aman pirinci ekimi ve erken kış ürünlerine hazırlıkla ilişkilendiriyor. Kredinin zamanlaması, hangi üretim döngüsünü finanse ettiğine bağlı.[1]
Aylık karşılaştırma da bu nedenle farklı bir sonuç veriyor. Temmuz kullandırımı hazirandan %44,12 düşük; haziran aynı zamanda önceki mali yılın son ayı. Yıllık artış ile aylık düşüşün yan yana bulunması, tek bir büyüme oranıyla krediye erişim hükmü vermeyi güçleştiriyor. Mevsimsel üretim ihtiyacı ve mali yılın takvimi, borçluya yönelik değişmiş bir tutum kadar ciddiye alınması gereken alternatifler. Burada asıl ölçü, ihtiyaç duyulan dönemde krediye ulaşabilen üreticinin payı.[1]
Geniş ağın borçluya karşılığı
Mikro kredide daha geniş bir kurum ağı var. Grameen Bank ve on büyük kuruluş, yaklaşık 38 milyon üyeye 14.561 şubeden erişiyor. Temmuzda 18.563,78 crore taka kullandırıp 18.621,95 crore taka tahsil ettiler. Bu kuruluşların faiz hariç kredi bakiyesinin %6,27’si vadesi geçmiş durumda. Üyelik sayısı aynı ay yeni kredi alanların sayısını vermiyor; bu yüzden 38 milyona bölerek ortalama bir hanenin borcunu üretemeyiz. Yeni kaynak ile geri ödeme takviminin birlikte izlenmesi, bu geniş ağın borçlu açısından anlamını daha iyi anlatır.[1]
Yeni mali yılın 60.000 crore takalık banka hedefi güçlü bir genişleme niyeti taşıyor. Üretici açısından hedefin karşılığı ise kredinin büyüklüğünün yanında vadesinde, üretim gelirinde ve geri ödemeden sonra kalan parada. Tarım kredisi büyümesini değerlendirirken borçluları ürün türü ve üretim takvimiyle görmek gerekiyor. Bankanın daha fazla kredi verebilmesi ile çiftçinin emeğinden daha fazla pay alması arasındaki bağı bu dağılım kurar. Temmuz rakamları, o bağın tahsilat ve ürün döngüsü tarafını görünür kılıyor.[1]