Para geldiği yere dönüyor

İtalya'da ekonomi ve çevre bakanları, motorinde litre başına 17 sent indirimi 26 Ağustos'a kadar sürdüren bir kararname imzaladı; bu, önceki son tarih olan 24 Ağustos'un iki gün ötesi. Hazinenin vazgeçtiği 20,8 milyon euro, 1-31 Temmuz arasında yükselen yakıt fiyatlarının topladığı ek katma değer vergisiyle karşılanıyor. Destek gerçek; parasının nereden geldiği de öyle: o para önce pompada ödendi.[1]

Benzin bu düzenlemenin dışında. 23 Ağustos'ta litre başına ortalama 2,01 euro oldu ve hiçbir indirim almadı; oysa alıcıları, motorin iadesini karşılayan aynı yakıt vergisi gelirine katkı verdi. Bu köşe 22 Ağustos'ta aynı örüntüyü anlatmıştı: 90 günlük tarife molası kıymaya gelirken okul listesindeki bir dosya hâlâ 2,79 dolar tutuyordu. Destek, bir fiyatın ne kadar görünür olduğuna göre dağılıyor ve sessizce ödeyen hane dışarıda kalıyor.[1], [4]

Aynı şok, temettü olarak kasaya girdi

Ampol'ün altı aylık sonucu, işin öbür yanına bir rakam koyuyor. Orta Doğu'daki arz kesintisiyle rafineri marjı üçe katlanıp varil başına 28,26 dolar seviyesine çıkarken, 30 Haziran'da biten altı ayda esas faaliyet kaynaklı net kâr 857,2 milyon Avustralya doları oldu; bir yıl önceki tutar 180,2 milyon idi. Yakıt ve altyapı kazancı dokuz katından fazla arttı, ara temettü 40 Avustralya sentinden 185 sente yükseldi.[2]

Burada aynı anda iki şey görünüyor. Kesinti, rafinerilerin ham petrolü yakıta çevirmekten kazandığını yükseltti ve bu kazanç, Ampol'de açıklanmış bir kâr payı olarak pay sahiplerine ulaşıyor; aynı kesinti sürücülerin ödediğini de yükseltti ve devlet, bunun bir bölümünü fiyat artışının kendi yarattığı vergiden geri veriyor. Karşı okuma ciddiye alınmalı: bu ölçekte bir marj, fiyatlama gücünden çok kesinti sonrası rafineri kapasitesindeki gerçek kıtlığı yansıtıyor olabilir; İtalya'nın düzeneği de desteğin borçlanmayı artırmaması için kendi kendini karşılayacak biçimde kurulmuş. İki okuma da parayı önce kimin verdiğini değiştirmiyor.[1], [2]

Bunu ne netleştirir?

Kısıt gevşemedi. Brent 94 sent gerileyerek varil başına 93,45 dolar, West Texas Intermediate 92 sent düşerek 86,14 dolar seviyesine indi; ikisi de yaklaşık yüzde 1 kaybetti. Bu hareket, arzdaki bir iyileşmeden çok, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a yönelik yeni yaptırım açıklaması öncesindeki konumlanmayı yansıtıyor. Brent bu düzeyde kalırsa, izlenecek adım şu: yeni bir bakanlık kararnamesi 17 senti 26 Ağustos'un ötesine taşıyacak mı, yoksa indirim sona mı erecek? Bu kararın içinde kimin olduğu ve her iki halde parayı kimin ödediği, sayılmaya değer kısım.[3], [1]