Ölçü, maaş bordrosu

Ekonomik ve Sosyal Araştırma Enstitüsü, İrlanda'da konut fiyatlarını gelirler, faizler ve demografiyle karşılaştırdı ve bu temellerin desteklediği düzeyin yüzde 17 üzerinde buldu. Ölçünün kendisi bulgunun yarısı. Fiyatlar gelirlerden hızlı arttı, konut kredisi faizleri yükseldi, yapım talebe yetişmedi: üç cümle, bir piyasa kadar bir alıcının bütçesini de anlatıyor.[1]

Enstitü, riskin nerede durduğu konusunda temkinli. Hanehalkı borcu ve genel kredi piyasası 2008 öncesi düzeylerin hayli altında; bu da finansal sistemi o günkünden belirgin biçimde güçlü tutuyor. Baskı ise hanenin ödeme gücüne biniyor; daha yavaş ve daha sessiz bir hasar: daha az alıcı, daha uzun biriktirme, piyasa ne isterse ödeyerek daha uzun süre kirada kalan daha çok insan.[1]

Aynı bütçe, ikinci fatura

Bu arada aynı hane bir yakıt deposu dolduruyor. Standart 1.000 litrelik depo, İrlanda genelinde ortalama 1.443,88 avroya mal oluyor. Bir yıl önce aynı depo 909,24 avro tutuyordu. Aradaki fark 534,64 avro; yakıtla ısınan hane bu tutarı kışa girerken tek siparişte ödüyor. Kaynağı da gazyağı: savaşın en sert vurduğu yakıt, çünkü Orta Doğu'daki rafineriler havacılık yakıtını en üst düzeye çıkaracak biçimde kurulmuştu.[2]

İkisini yan yana koyunca bağ aritmetiğe dönüşüyor. Aşırı değerlenme gelirlere göre tanımlanıyor, çünkü fiyatlar gelirlerden hızlı arttı; aynı gelirler bir depo ısıtma yakıtı için bir yıl öncesine göre 534,64 avro fazlasını veriyor. Depodan sonra kalan para, konuttaki farkı kapatması beklenen para. Başka bir okuma da mümkün: gelirler aynı dönemde ikisini de karşılayacak kadar artmış olabilir; o durumda sıkışma, hanelerin geneli yerine yeni alıcılarda ve yakıtla ısınan evlerde yoğunlaşır. Bu hafta yayımlanan veriler hangisinin geçerli olduğunu göstermiyor.[1], [2]

Kimin cebinden, kimin kasasına

Devletin bütün bunlara karşı bir geliri var. Kurumlar vergisi ağustosta yeniden arttı ve geçen yılın aynı ayına göre üçte bir yükselerek 2,8 milyar avroya ulaştı; Micheál Martin, toplam vergi gelirinde bu kalemin payının endişe verici olduğunu açıkça söyledi, çünkü bu gelirin önemli bir bölümü kalıcı olmayan beklenmedik gelir olabilir.[3]

Bu paranın bir bölümü, yaşlanan nüfus ve artan sağlık giderlerine karşı Future Ireland Fund'a ayrılıyor; geri kalanı büyük ölçekli altyapıya gidiyor. İkisi de savunulabilir kullanımlar ve ikisinin de kaynağı şirket kârları; bu da İrlanda'da hanehalkı giderlerinin altındaki yastığı, hükümetin kendisinin bir defalık olabileceğini söylediği bir gelire dayandırıyor. Bunu izlemenin ölçülebilir bir yolu var. Konut fiyatları gelirlerden hızlı artmayı sürdürür ve konut kredisi faizleri gerilemezse, fiyatların gelirler, faizler ve demografiyle karşılaştırıldığı bir sonraki yayımlanmış ölçüm, yıl bitmeden farkı yüzde 17'nin üzerinde gösterecek. Bakılacak sayı bu; ve bu sayı, konutlar kadar ücretlerle de ilgili.[3], [1]