İki protesto, tek temas
Pakistan Dışişleri, Salı günkü teması 1 Eylül'den beri münhasır ekonomik bölgesinde yürüttüğü SEASPARK-26 tatbikatına bağladı ve bir Hint gemisinin 7 Eylül'den beri tatbikat alanına girmeye çalıştığını, 15 Eylül'de rota değiştirerek temas yarattığını bildirdi. Hindistan Dışişleri aynı gemiyi uluslararası sularda rutin keşifte saydı; Pakistan gemisinin yüksek hızda güvensiz manevra yaptığını öne sürdü.[1]
İki başkent de karşı tarafın işgüderini çağırdı. Hindistan, 1991 Askeri Tatbikat Bildirim Anlaşması'nın 10. maddesindeki üç deniz mili kuralının çiğnendiğini savundu; Pakistan aynı metni Hint gemisinin çiğnediğini öne sürdü. Delhi hasar olmadığını söyledi. Pakistan açıklaması gemi hasarını netleştirmedi. Bağımsız seyir verisi yok; gemi adları Pakistan tarafının yerel yayınlarından geliyor, Delhi bunları doğrulamadı.[1]
Mesafe kuralı, inceleme usulü değil
Emekli tuğamiral Ahmad Saeed, Al Jazeera'ya ABD ile Sovyetler'in 1972 Denizde Olaylar anlaşması türünden bir ikili metnin ve donanmalar arası sıcak hattın olmadığını söyledi. 10. madde mesafe koyuyor; manevra kuralı ve olay sonrası soruşturma basamağı koymuyor. Bu yüzden her taraf diğerini suçlayabiliyor.[1]
Bu boşluk, protestoları bir kriz kanalı gibi de okutturur: her başkent kendi kamuoyuna 'karşı taraf usulsüzdü' der, dosya kapanır. Alternatif okuma, iki donanmanın gerçekten çarpışma istemeden sıkışması ve diplomatik notanın eldeki tek alet olmasıdır. Yayımlanan açıklamalar ikisini ayıracak bir soruşturma tutanağı sunmuyor.[1]
Ev sahibi tarafken gündem işlemiyor
12 Eylül'de Delhi BRICS gündemini kuruyor, iki boğaz şartları belirliyor yazısında, bloğun deniz güvenliği maddesinin ev sahibi bir tarafken ortak masaya nasıl taşınacağı açık soru olarak duruyordu. Arap Denizi'ndeki bu temas o soruyu doldurur: inceleme usulü olmayan bir çarpışma, zirve bildirisine girecek bir kalem değil, iki başkentin ayrı protestosudur. 31 Ekim'e kadar BRICS'in kamuya açık bir metninde Arap Denizi geçmezse, mekanizma yokluğu teyit olur.[1], [2]