Zirvede duyurulan statü
Ursula von der Leyen, Mark Carney'nin de bulunduğu Avrupa Parlamentosu oturumunda Kanada'nın Birliğin ilk ortak üyesi olması için kapıyı açmak istediğini söyledi. Konuşma, Montreal'de gelecek ay yapılacak AB-Kanada zirvesinin önüne konmuş bir siyasi tekliftir; Konsey müzakere mandatı veya imzalı antlaşma değildir.[1], [2]
El Cezire'nin aktardığına göre yürürlükteki AB antlaşmaları ortak üyelik diye bir statü tanımlamaz. Friedrich Merz'in bu yıl Ukrayna için benzer bir çerçeve önermesi Kiev'de soğuk karşılanmıştı: zirvelere katılım ve Komisyon'da temsil, bütçenin bir bölümü, oy hakkı yok. Kanada için de henüz bu başlıkların hangisinin açılacağı yazılmadı.[1]
On başkentin bekleyen onayı
CETA, 2016'dan bu yana neredeyse tüm gümrük vergilerini kaldırdı; mallar ve hizmetlerde ticaretin yüzde 80'den fazla arttığı belirtiliyor. BBC, on üye ülkenin bu serbest ticaret metnini hâlâ onaylamadığını, bazı başkentlerin yeni bir üyelik biçimi yerine mevcut ticaret ve savunma anlaşmalarını büyütmeyi yeğlediğini yazdı. Ortak üyelik kapısı, bu onay eşiğinin üzerine ek bir antlaşma tasarımı ister.[1], [2], [3]
Aynı konuşmada von der Leyen, Kanada, Norveç, Ukrayna ve Birleşik Krallık'ın da içinde olduğu bir Avrupa Güvenlik Konseyi ile, NATO'nun 4. maddesine benzer bir acil toplanma protokolü tarif etti. POLITICO, protokolün silahlı saldırı eşiğinin altındaki hibrit olaylarda üye devletleri bir araya getireceğini, metnin henüz kabul edilmiş bir tüzük olmadığını yazdı. ABD ile gerilen bağ, hem ticaret statüsünü hem güvenlik masasını aynı günde yeniden çizmeye zorluyor; Montreal'de taslak bir hukuki araç çıkmazsa teklif zirve dilinde kalır.[2], [4]