Temasın sınırı

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Tahran'da görüştü. Bu, savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana ilk üst düzey Katar ziyaretiydi. Katar'ın devlet ajansı QNA'ya göre gündemde gerilimi azaltmak ve İran ile ABD arasında yeniden diyaloğa zemin hazırlamak vardı; Arakçi de Doha'nın arabuluculuğuna teşekkür etti.[1]

Kaynak diplomatik kanalın açık olduğunu ve doğrudan çatışmanın büyük ölçüde durduğunu bildiriyor; diplomatik bir atılım ise kayda geçmiyor. Temas ve erişim ortaya konmuş durumda. Ortak metin, takvim ve izleme düzeni açıklanmadı; tarafların seçeneklerini değiştiren karşılıklı taahhüt de henüz gösterilmiş değil.[1]

Koridoru anlaşmaya çevirmek

Tahran görüşmesinde Doha, Hürmüz için aşamalı bir planı, geçici deniz koridorunu ve ortak mayın temizleme projesini görüştü. İran ile Umman'ın Hürmüz hakkındaki ayrı temaslarına ilişkin olarak İranlı Devrim Muhafızları, Tahran ile Maskat'ın su yolunun denetimi ve gelirleri konusunda bir anlayış birliğine vardığını söyledi; İranlı bir yetkili ise nihai anlaşma bulunmadığını belirtti.[1]

Bu üç araç, soyut bir diyalog çağrısını sınanabilir işlere ayırıyor. Uygulanabilir bir düzenleme için yayımlanmış çerçevenin koridor takvimini, güvenli geçiş güvencesini, mayın temizleme sorumluluğunu ve izleme yöntemini belirlemesi gerekiyor. Doha gündemi biçimlendiren arabulucu konumunda; uygulamayı garanti ettiğine dair kanıt bulunmuyor.[1]

Baskı gerçek, denge henüz değil

Masanın açık kalması için güçlü bir maddi baskı var. Katar son altı ayda yalnızca 18 sıvılaştırılmış doğal gaz kargosu ihraç etti; bir yıl önceki aynı dönemde sayı 509'du. Hürmüz'deki petrol akışı savaş öncesi günlük yaklaşık 20 milyon varilden yaklaşık 5 milyon varile indi. Katarlı yetkililer Ras Laffan saldırılarının üretimi yüzde 17 azalttığını söylüyor.[1]

Bu kayıplar, Doha'nın Hürmüz'ü yeniden açma çabasındaki aciliyet için kaynak destekli bir açıklamadır; somut alternatif, zamanlamayı bu kayıplardan çok Katar'ın Washington ile Tahran arasındaki yerleşik arabuluculuk rolüne bağlar. İki açıklamayı ayıracak ölçüt, tarafların koridor takvimini, güvenli geçişi ve mayın temizleme sorumluluğunu birlikte adlandırdığı yayımlanmış bir çerçevedir.[1]