Çiftliğin ötesindeki hayat

Bir somonun genlerine dokunmak, çiftlik çitinin ötesindeki hayatı da düşünmeyi gerektiriyor. Frontiers in Genetics’te yayımlanan deneysel çalışma, bmp15 genini etkisizleştirmenin erkek Atlantik somonlarını kısırlaştırmadığını buldu. Daha önce dişilerde görülen üreme sorunu, erkeklerde aynı biçimde ortaya çıkmadı. Araştırmacılar iki üreme dönemi boyunca sperm hareketliliğinde anlamlı bir fark saptamadı. Canlılığı yeniden tasarlama düşüncesi burada çok somut bir sınırla karşılaşıyor: aynı müdahalenin sonucu, aynı türün iki cinsiyetinde bile değişebiliyor.[1]

Bu araştırmanın arkasındaki hedeflerden biri, kaçan çiftlik balıklarının yabani somonlarla üremesini önlemek. Yetiştiricinin üretim kararı böylece yabani toplulukların geleceğiyle buluşuyor. Bence bu buluşma, gen düzenlemesini yalnız laboratuvarın becerisi üzerinden konuşmayı yetersiz kılıyor. Çiftlikte elde edilen bir özelliğin dışarıdaki yaşam üzerindeki sonucu, o özelliğin değerinin parçası olmalı. Araştırma, bu sorumluluğun teknik bir karşılığı olduğunu gösteriyor: üremeyi denetleyebilmek için her iki cinsiyette ne olduğunun anlaşılması gerekiyor.[1]

Balığın bedenini de hesaba katmak

Çalışmanın ikinci rahatsız edici ayrıntısı, bazı düzenlenmiş gruplarda daha sık görülen iskelet bozuklukları. Araştırmacılar doğrudan gen etkisi ile anneden gelen etkileri ayıramadı. Grupların genetik arka planı da aynı değildi. Bu sınırlamalar, bütün gen düzenlemeleri hakkında hüküm vermeye elvermiyor. Yine de çiftliğin dışındaki somonları korumak amacıyla geliştirilen bir yöntemin çiftliğin içindeki balıkların sağlığına da hesap vermesi gerektiğini düşünüyorum. Çevreyi koruma amacı, yetiştirilen hayvanın bedeni üzerinde ortaya çıkan sorunu görünmez kılamaz.[1]

Burada dar bir sonuçtan geniş bir korku üretmek kolay olurdu. Erkek somonlarda denenmiş bir genin sonucu, bütün yetiştiricilik yöntemlerinin geleceğini belirlemiyor. Benim çıkardığım ders, yeni bir canlı özelliğini başarı sayarken sorulacak soruların genişlemesi gerektiği. Üreme denetimi, yabani toplulukların korunması ve balığın sağlığı aynı kararda buluşmalı. Bunu gözeten bir ilerleme anlayışı, insanın canlıları değiştirme gücüne daha derin bir amaç kazandırabilir: üzerinde güç kullandığımız hayatın ihtiyaçlarını da kararımıza katmak.[1]