Rekor navlunun içinde ne var
Ortadoğu'dan Çin'e sefer yapan çok büyük ham petrol taşıyıcısı için gösterge günlük oran 800.000 dolara yaklaştı. Aynı hafta, ABD Körfez kıyısından Asya'ya bir dev tanker kiralamanın sefer başına götürü bedeli, ek savaş riski ücretleri ve olası gecikmeler hariç 29,5 milyon dolara ulaştı. Suudi Arabistan kargolarının bir bölümünü Kızıldeniz'in kuzeyinden ve Mısır'ın Akdeniz limanlarından çıkarmaya başladı.[1]
Bu rakamları yükselten kısıt mesafede: gemileri daha uzun süre bağlayan uzun rotalar kullanılabilir tonaj havuzunu daraltıyor ve oranı yukarı itiyor. Gemi kiralama simsarı Fearnleys, 9 Eylül'de biten haftaya ilişkin raporunda uygun gemi listesinin o kadar daraldığını, yakın tarihli bir Fujairah çıkışlı sefer için navlun gösterge endeksi Worldscale'de 400 seviyesinin aşılmasının kimseyi şaşırtmayacağını yazdı. Equinor'un ham petrol, ürün ve sıvılar ticaretinden sorumlu küresel yöneticisi Alex Grant ise aynı anda birden fazla darboğaz bulunduğunu ve gerilimin navlunlara yansıdığını söyledi.[1]
Boğazdan geçen hacmin iki faturası
Navlunun ölçtüğü daralmanın büyüklüğü, boğazdan geçen hacimde görünüyor. Bir banka analizi, Hürmüz üzerinden petrol akışını bugün günde 6 milyon varil olarak alıyor ve 2026 sonunda yaklaşık 8 milyon varile, 2027 ortasında 9,5 milyon varile çıkacağını öngörüyor. Akış takibine dayanan başka tahminler bugün için günde yaklaşık 10 milyon varillik ham petrol ve petrol ürünü işaret ediyor. İki rakam da savaş öncesindeki günde 19 milyon ile 20 milyon varillik geçişin yarısı ya da altında kalıyor.[2]
Boğazda kalan hacim iki ayrı faturaya yazılıyor. Geçemeyen ham petrol uzun rotaya çıkınca fatura navlunda görünüyor; geçemeyen sıvılaştırılmış doğal gazın yerine kömür konuyor. Uluslararası Enerji Ajansı'nın yıl ortası kömür güncellemesi, boğazdaki tıkanıklık gaz fiyatlarını yükselttiği ve elektrik üreticileri kömürlü üniteleri daha uzun çalıştırdığı için küresel kömür talebinin 2026'da yüzde 1,2 artarak 8,94 milyar tonluk rekora çıkmasını bekliyor. Tek bir fiziksel kısıt bir tarafta tonajın fiyatı, diğer tarafta yakıt seçimi olarak yüzeye çıkıyor.[1], [2], [3]
Nereye bakmalı
Bu köşe 6 Eylül'de OPEC+ kotasının Avrupa'ya ulaşan dizeli ölçmediğini, ölçenin rota ve rafineri kapasitesi olduğunu yazmıştı. Rekor navlun aynı savın bir sonraki halkası: kısıt üretim kararından taşıma kapasitesine kaydı ve fiyatı artık gemi belirliyor.[4], [1]
İzlenecek eşik somut: Hürmüz'den geçen akış günde 6 milyon varil dolayında kalırsa, uygun gemi listesindeki darlığın yakın tarihli bir Fujairah çıkışlı seferde Worldscale endeksinde 400 seviyesinin aşılmasıyla görünür hale gelmesi gerekir. Akış günde 8 milyon varile doğru yükselir ve uzun rotalar kısalırsa tonaj havuzu genişler, navlun geri çeker; o zaman bu satırlar revize edilmelidir.[1], [2]