Sekiz ulusal bilanço aslında neyi sayıyor

Sekiz Avrupa ülkesi bu yaz için sıcak bilançosu yayımladı; toplandığında 33.000 ediyor. Almanya 9 Ağustos'a kadar yaklaşık 14.000 ölüm bildiriyor, ki bu ulusal seri 2016'da başladığından beri rekor. Fransa mayıs sonu ile 22 Temmuz arasında 7.300 fazladan ölüm bildiriyor. İspanya 1 Haziran ile 19 Ağustos arasında 4.500'e yakın, İngiltere mayıs ve haziranda 2.877, Belçika 18 Haziran ile 17 Temmuz arasında 2.570, Hollanda 22 Haziran ile 5 Temmuz arasında 968, Portekiz haziran ortasından temmuz sonuna 600'den fazla, Avusturya haziranda 396 bildiriyor.[1]

Bu pencereler üst üste oturmuyor. Almanya'nın sayımı 9 Ağustos'a kadar uzanıyor, Hollanda'nınki 5 Temmuz'da kesiliyor. Rakamların bir bölümü fazladan ölüm, yani gözlenen ölümleri beklenen bir temel çizgiyle karşılaştıran istatistiksel bir büyüklük; bir bölümü doğrudan sıcağa bağlanan ölüm, yani ölüm belgesini dolduran hekimin yazdığına bağlı bir sayı. Bunları toplamak, tek bir yöntemin üretmeyeceği bir manşet rakamı çıkarıyor. En olası açıklama sıradan: ulusal istatistik kurumları kendi takvimlerine ve kendi tanımlarına göre yayın yapıyor, bir ajans derlemesi de eldekiyle çalışmak zorunda. İkinci okuma, toplamın en baştan yalnızca bir alt sınır olarak sunulduğu yönünde; bu dürüst bir tutum olurdu ve rakamı yine geçen yılın alt sınırıyla karşılaştırılamaz bırakırdı, çünkü geçen yıl yayımlanan pencere kümesi başka bir kümeydi.[1]

Karşılaştırmadan sağ çıkan tek rakam

EuroMomo, 23 Avrupa ülkesinin ölüm verisini bir araya getiriyor ve temmuz ortası ile ağustos ortası arasında 32.000'den fazla fazladan ölüm tahmin ediyor. Bu rakamın arkasında tek bir pencere ve tek bir yöntem var; sınırlar ve yıllar arasında karşılaştırılabilir olmasının nedeni de bu. Avrupa'nın sıcağa karşı sağlık politikası ancak böyle bir büyüklükle puanlanabilir.[1]

Buradaki geçicilik gerçek bir anlam taşıyor. Almanya'nın sayımı 9 Ağustos'ta, İspanya'nınki 19 Ağustos'ta duruyor; sıcak dalgaları ağustosa sarktı ve yaz bitmedi. Ağustos sonunda okunan bir toplam akan bir rakam ve içindeki her ülke hâlâ ekleme yapıyor.[1]

Ölümler nereye düşüyor, onları ne değiştirir

Bildirilen tek dağılım bilgisi, en ağır darbeyi 75 yaş üstünün almış olması. Ulusal toplam tam da bunu gizliyor: bir ülke içinde maruziyet eşit dağılmıyor ve aynı yaz, gölgesiz bir en üst kat dairesindeki seksen yaşındaki biriyle serin bir odaya çekilebilen bir haneye çok farklı iniyor.[1]

Bir mevsim ölçeğinde kolu tutan şey, sıcak sürerken sağlık sisteminin 75 yaş üstüne ulaşıp ulaşamaması: serinletilmiş odalar, yalnız yaşayanların yoklanması ve ağustosta seyrelmeyen personel. Aynı ayrım Avrupa'nın yangın geleceğini de belirlemişti; orada da bakımı sürdürülen söndürme kapasitesi, aynı ufukta salım patikasından daha fazla yanmış alanı ortadan kaldırıyordu. Nihai Avrupa rakamları geçicilerin yerini aldığında temmuz ortası – ağustos ortası tahminini yukarı çekerse, 32.000 bir alt sınır olarak kalacak; izlenmeye değer sayı da bu düzeltmenin büyüklüğü.[1], [2]