Yaşam ağacının isimsiz dalları

Yaşam ağacının bazı dallarının ucunda henüz bir hücrenin tanımı bile yok. Yeni bir hakemli çalışma, çevresel genetik verilerden ayırdığı 9543 geniş protist grubunun yüzde 81’inde tanımlanmış bir temsilci bulamadı. Protistler, hayvan, bitki ve mantar gruplarının dışında kalan çok çeşitli çekirdekli canlılar. Bu sayı, yeryüzündeki türlerin toplamını vermiyor. Benzer gen dizilerinin oluşturduğu geniş akrabalık gruplarını anlatıyor. Yine de tanıdığımız canlılar ile genetik izlerine ulaştığımız canlılar arasındaki mesafeyi somutlaştırıyor.[1]

Bu mesafe beni uzak bir gezegenden önce kendi dünyamıza döndürüyor. Bir canlıyı hayal edebilmek için çoğu zaman bir biçime, harekete veya isme ihtiyaç duyuyoruz. Bir gen dizisi bu beklentiyi karşılamıyor. Buna rağmen merak için güçlü bir başlangıç sunuyor: aynı gezegeni paylaştığımız halde yaşamını henüz anlatamadığımız bir komşuluk. Bana göre bu bulgunun insani ağırlığı, bildiğimiz dünyanın genişlemesi kadar, kendi bilgimizin ölçüsünü yeniden düşünmeye çağırmasında.[1]

Araştırmanın ölçeği büyük: 32520 birleştirilmiş metagenom tarandı. Bütün genetik veriye bakmak, belirli gen parçalarını çoğaltırken kullanılan başlangıç dizilerinin kaçırabildiği akrabaları görünür kıldı. Ancak örneklerin dağılımı eşit değil; Kuzey Amerika ve Orta Avrupa güçlü biçimde temsil ediliyor. Sulak alanlar ile tortullar, yeni aday soyların izlerinin sık bulunduğu yerler arasında. Bu nedenle ortaya çıkan harita, yaşamın dağılımıyla birlikte araştırmanın nerelere ulaşabildiğinin izlerini de taşıyor.[1]

Meraka yer açmak

Ben bu coğrafi dengesizliği, merakın hangi altyapıyla mümkün olduğu sorusu olarak okuyorum. Bir örneği toplamak, saklamak, dizilemek ve başkalarının karşılaştırabileceği biçimde paylaşmak ayrı işler. Bilinmeyen bir canlıya yer açmak, bu emeğe de yer açmayı gerektiriyor. Araştırma öncelikleri üzerine konuşurken dikkatimin yalnızca çarpıcı keşif anında kalmasını istemiyorum. Ortak bir referans kaynağını sürdüren, farklı çevrelerden örneklerin karşılaştırılmasını sağlayan çalışma da yaşamı nasıl tasavvur ettiğimizin parçası.[1]

Çalışma, derin akrabalık ayrımlarına karşılık gelebilecek 13 aday soy belirledi. Aday soyların kanıt gücü farklı. Bazı soylarda tek hücrelerden elde edilen genom parçaları akrabalık ilişkisini destekliyor; bazılarının konumu ise açık kalıyor. Dizi kümelerinin varlığı, bu canlıların laboratuvarda yetiştirildiği anlamına gelmiyor. Aynı yerde bulunan diziler arasındaki ilişki de canlıların birbirleriyle nasıl yaşadığını tek başına açıklamıyor. Ortaya çıkan şey, hücrelere ve yaşam biçimlerine doğru ilerlemek için daha somut bir araştırma alanı.[1]

Bana kalırsa burada ölçülü bir hayranlığın yeri var. Belirsizliği ortadan kaldırmadan da bir bulgunun dünyamızı büyütmesine izin verebiliriz. Bu merakı izlemek için somut işaretler var: aday soyun hücresinin görüntülenmesi, akrabalığının başka genlerle desteklenmesi veya yaşadığı ortamın daha iyi tanımlanması. Bu adımların zamanı belirsiz. Şimdiki seçim, sonuçtan önce gelen emeği değerli görüp görmediğimizle ilgili. Yaşam ağacındaki boşluklara bakarken kendimi merkezden biraz uzaklaştıran da bu: anlatımızın henüz erişemediği canlılara araştırmamızda yer açabilmek.[1]