Zararın içindeki emeklilik gideri
Ball’ın 94 milyon dolarlık üçüncü çeyrek zararında, Birleşik Krallık’taki emeklilik planının sigorta şirketine devrinden doğan 475 milyon dolarlık nakit dışı giderin ağırlığı var. Aynı dönemde karşılaştırılabilir net kâr 280 milyon dolardan 293 milyon dolara yükselmiş. Benim için ilk ayrım, bu iki sonucun farklı sorulara yanıt vermesi: muhasebe zararı bütün giderleri içerirken, karşılaştırılabilir sonuç yönetimin belirli kalemleri dışarıda bıraktığı faaliyet görünümünü sunuyor. Emeklilik giderinin nakit dışı olması, zararın aynı tutarda bir dönem içi ödeme anlamına gelmediğini gösteriyor.[1]
Ambalaj faaliyetinin ölçüleri de tek yönde ilerlemiyor. Küresel alüminyum ambalaj sevkiyatları yüzde 4,7 arttı; satışlar 3,38 milyar dolardan 4,19 milyar dolara çıktı. Şirket, satış artışında yüksek alüminyum fiyatlarının etkisini de belirtiyor. Karşılaştırılabilir faaliyet kârı ise 440 milyon dolardan 451 milyon dolara yükseldi. Bu rakamları birlikte okuyunca, gelirdeki artışın tamamını hacim veya daha yüksek faaliyet getirisi olarak değerlendiremiyorum. Metal maliyetinin satış bedeline yansıması ciroyu büyütebilir; aynı hareketin faaliyet kârına bire bir taşındığı varsayımı bu sonuçlarda karşılık bulmuyor.[1]
Yatırımları karşılamayan faaliyet nakdi
Nakit tablosu ise ayrı bir baskı gösteriyor. İlk dokuz ayda işletme faaliyetlerinden 20 milyon dolar nakit sağlanırken, sermaye harcamaları 459 milyon dolara ulaştı. Ball’ın bu iki kalemi esas alan serbest nakit akışı eksi 439 milyon dolar. Dolayısıyla emeklilik giderini kâr analizinden çıkarmak, işletmenin yatırımlarını kendi dönem içi nakdiyle karşıladığı sonucunu vermiyor. Birbirinden farklı iki ölçüm söz konusu: nakit dışı gider, muhasebe sonucundaki bozulmayı açıklıyor; yatırım sonrası nakit açığı ise finansman ihtiyacının nerede oluştuğunu gösteriyor.[1]
İşletme sermayesi hareketleri ilk dokuz ayda 1.228 milyon dolar nakit kullandı. Bu tutar, zararın ötesinde tahsilat, stok ve ödeme döngüsünün önemini ortaya koyuyor. Benim çıkardığım sonuç, karşılaştırılabilir kârdaki artışın nakde dönüşüm açısından tek başına yeterli olmadığı. Güçlü alternatif açıklama, işletme sermayesi hareketlerinin zamanlaması: dönem sonuna bağlı stok, alacak ve borç değişimleri, kalıcı bir faaliyet zayıflığı olmadan da nakdi baskılayabilir. Bu nedenle dokuz aylık çıkıştan kalıcı bir nakit üretim bozukluğu sonucu çıkarmak da aynı ölçüde aşırı olur.[1]
Ortaklara ödemelerin finansmanı
Sermaye dağıtımında ise aynı dönemde hisse geri alımları ve temettülerle ortaklara 431 milyon dolar ödendi. Yönetim, yıl sonuna kadar en az 800 milyon dolar dağıtma ve yaklaşık 900 milyon dolar serbest nakit akışı yaratma hedefini koruyor. Hedef, gerçekleşmiş dokuz aylık nakit akışından ayrı tutulmalı. Ortaklara yapılan ödeme ile yatırımların birlikte yarattığı finansman yükünü değerlendirmek için karşılaştırılabilir hisse başına kazanca bakmak yetmiyor. Nakit çıkışının hangi faaliyetlerden doğduğu ve hangi kaynaklarla karşılandığı, sermaye tahsisinin ekonomik maliyetini belirliyor.[1]
Ball için değerlendirmemin merkezinde faaliyet nakdinin yatırımları karşılama gücü var. İşletme sermayesinde çözülme ve yatırım sonrası pozitif nakit, zamanlama açıklamasını güçlendirir; nakdin aynı kalemlerde bağlı kalması bu açıklamayı zayıflatır. Böylece hissedar açısından aynı bilançonun iki farklı yüzü ayrışır: dönem kârının emeklilik muhasebesiyle nasıl değiştiği ve şirkette dağıtılabilecek nakdin nasıl oluştuğu. Karşılaştırılabilir kâr artışı ilkine yardımcı bir ölçü sunuyor; ikincisinin yanıtı nakit akışında bulunuyor.[1]