Bugün karavanlarla geldi

Bölgesel yerleşimciler konseyine göre 30 aile perşembe günü Tel Aviv'den Kadim'e geldi; bazı gruplara askerler eşlik etti, araçlar yatak, mobilya ve yapı malzemesi taşıdı. BBC, hükûmetin Cenin çevresindeki Yahudi yerleşimlerine yönelik 20 yıllık yasağı kaldırdığını bildiriyor. Bezalel Smotrich, Adalet Bakanı ve Knesset Başkanı'nın törende bulunması, dönüşün özel bir girişimden daha geniş bir devlet tercihi olduğunu gösteriyor. Uluslararası hukuk ise Batı Şeria'daki yerleşimlerin tamamını yasa dışı sayıyor.[1]

Aynı güncel tercih E1 dosyasında başka bir araçla ilerliyor. İsrail Konut Bakanlığı, geçen yıl onaylanan 3.401 konutun 1.234'ü için ihale açtı; son teklif tarihi 19 Ekim, genel seçim ise 27 Ekim. BBC, yerleşimlerin 2022 sonunda kurulan sağcı ve yerleşimci yanlısı koalisyon döneminde, 7 Ekim 2023 saldırısı ile Gazze savaşından sonra hızla genişlediğini aktarıyor. Bugünü açıklayan en yakın neden eski bir sınır hatırası değil, bu koalisyonun konut, ordu ve takvim üzerinde kurduğu iktidardır.[2]

2005'te kurulan maliyet dengesi

Kadim, 2005'teki tek taraflı Çekilme Planı kapsamında kuzey Batı Şeria'daki üç başka yerleşimle birlikte boşaltıldı. Aynı plan Gazze'deki bütün Yahudi yerleşimcileri ve İsrail askerlerini de çekti. BBC'nin aktardığı dönemin hesabı yalındı: dört kuzey yerleşimi yalıtılmıştı, korunmaları pahalıydı ve stratejik değerleri düşüktü. Böylece çizginin fiilî anlamını haritadaki mürekkep kadar devletin nerede asker ve para tutmaya razı olduğu belirledi.[1]

Dönüş bu maliyet hesabını tersine çeviriyor. Askerî refakat, karavanlar ve yapı malzemeleri, ideolojik bir iddiayı korunabilir bir mevcudiyete dönüştüren araçlardır. BBC ayrıca İsrail ordusunun, Oslo Anlaşmaları'nın 1993'te imzalanmasından bu yana Filistin Yönetimi'nin tam denetimindeki topraklarda ilk kez Cenin Mülteci Kampı yanında bir üs kurduğunu bildiriyor. Tarihsel süreklilik, aynı sloganın yeniden söylenmesinde değil; devletin daha önce taşımayı reddettiği koruma yükünü bugün üstlenmesindedir.[1]

Benzetmenin durduğu yer

Yine de 2005 ile bugün arasında belirleyici bir benzemezlik var. O zamanki plan Gazze'deki askerî ve sivil varlığın tamamını, kuzey Batı Şeria'daki dört küçük yerleşimle birlikte çekmişti; bugünkü kanıt ise Batı Şeria'daki tek bir tepeye ailelerin dönüşünü ve Cenin çevresinde yeni bir askerî mevziyi gösteriyor. Yossi Dagan'ın bir gün Gazze'ye de dönüleceği sözü siyasi bir amaçtır, uygulanmış bir devlet politikası değildir. Kadim'den Gazze için kaçınılmaz bir sonuç çıkarmak, ölçek ve kurum farkını siler.[1]

Neden şimdi sorusunun cevabı, seçim öncesinde kararları geri çevirmeyi zorlaştıran bir takvim kurabilen koalisyondur. E1 ihalesinin 19 Ekim'de kapanıp seçimin 27 Ekim'de yapılacak olması bu yöntemi görünür kılıyor; Kadim'deki tören de aynı siyasi hızın simgesidir. Fakat kalıcılık henüz kanıtlanmış değildir. Bu adımlar seçim dönemi tahkimi olarak kalabilir. Seçimden sonra askerî refakatin, Cenin'deki üssün ve yol erişiminin devamı ile E1 sözleşmelerinin hukuki itirazlar karşısındaki durumu, tarihsel dönüşün ölçüsüdür.[1], [2]