2025 metninin ayırdığı iki cümle
Mayıs 2025'te imzalanan metin, takımadaların egemenliğini Mauritius'a bırakıyor ve Diego Garcia'daki ortak üssü 99 yıllığına geri kiralıyor. BBC'nin aktardığı hesaba göre ortalama bedel yılda £101 milyon ($136 milyon). Birleşik Krallık hükümeti net maliyeti £3,4 milyar olarak koydu. Nisan ayında Trump desteğini çekince metin süresiz durdu ve parlamentodan geçmedi.[1]
Mauritius, adaları 1965'te bağımsızlığın bedeli olarak yasa dışı biçimde vermeye zorlandığını ileri sürüyor. Uluslararası Adalet Divanı 2019'da, bağlayıcı olmayan danışma görüşünde, ayrılmayı hukuka aykırı buldu ve yönetimin bir an önce bitmesini istedi. Görüş, Genel Kurul'un da arkaladığı haliyle, Birleşik Krallık'ı 2022'de görüşmeye açtı. Boris Johnson'dan bu yana her başbakan, bu hukuki sürecin üssün güvenliğini riske soktuğu kanısındaydı.[1]
Çarşamba günü netleşen itiraz
Wes Streeting çarşamba günü, anlaşmanın yeniden incelendiğini, çünkü ABD'nin mevcut taslağı desteklemediğini söyledi. Trump'ın salı günü Andy Burnham'a berbat diye nitelemesi, Streeting'e göre taslak üzerindeki Amerikan tutumunun değişmediğine dair tam bir netlikti. İnceleme sürerken Mauritius'a bu aşamada para verilmeyecek. Burnham, Navin Ramgoolam'a ABD ile birlikte onay için elinden geleni sürdüreceğini yinelediğini de iletmişti.[1]
Çarşamba gününü nisan duruşunun üzerine binen bu netlik işler hale getirdi. Hükümet kaynakları, Burnham ile Streeting'in sözlerinin önceki çizgide kaldığını ve her anlaşmanın Amerikan desteği istediğini söylüyor. Bu kaynaklar doğruysa çarşamba, üssün asıl kullanıcısının kirayı hâlâ kabul etmediğini ilan eder. 2019 görüşü o günden beri zaten yazılıydı.[1]
Üç başkent henüz tek metinde değil
Ramgoolam'a iletilen onay niyeti ile Streeting'in bu aşamada ödememe sözü aynı haftada duruyor. Danışma görüşü 2019'dan beri masada. Mayıs 2025 anlaşması parlamentodan geçmedi ve ABD mevcut taslağı desteklemiyor. 99 yıllık kira, üssü egemenlik cümlesinden ayırmak için yazılmıştı. Bu ayrım ABD kabul etmeden yasa haline gelmiyor.[1]