Bakü'deki sözün geçmişi
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Azerbaycanlı mevkidaşı Ceyhun Bayramov'la Bakü'de yaptığı basın toplantısında Ukrayna için yürütülecek barış görüşmelerine Avrupa'nın katılmasını istedi. Aynı konuşmada 1975 tarihli Helsinki Nihai Senedi'ni, 1990 tarihli Paris Şartı'nı ve 1994 tarihli Budapeşte Memorandumu'nu andı.[1]
Wadephul'un saydığı belgeler içinde Budapeşte Memorandumu, bugünkü savaşın taraflarından birine doğrudan uzanıyor. Helsinki Nihai Senedi sınırların dokunulmazlığı ilkesini koydu. Budapeşte'de Rusya, Birleşik Krallık ve ABD, Ukrayna'nın bağımsızlığına, egemenliğine ve o tarihteki sınırlarına saygı gösterme taahhütlerini teyit etti. Wadephul'un bu belgeyi anması, bugünkü müzakerelere bir başlangıç noktası veriyor. Bir barış önerisinin Ukrayna'nın egemenliğini nasıl koruduğu sorusu, tarafların yeni bir metinde uzlaşmasından önce de sorulabiliyor.[1]
Eski taahhüt, bugünkü masa
Bakü'de Avrupa'nın katılımını istemek, doğrudan bugünkü diplomasiye dönük bir hamle olarak da okunabilir. Wadephul orada, Ukrayna'ya insani yardım ve enerji desteği veren Azerbaycan'a teşekkür etti. Savaşın yükünü hafifletmeye çalışan ülkelerin görüşmelerde söz sahibi olmasını savunmak, Berlin açısından başlı başına bir gerekçe.[1]
Wadephul'un andığı Budapeşte Memorandumu Ukrayna'nın egemenliğine ilişkin bir taahhüt içeriyor. Bakü'deki katılım talebi ise müzakereleri kimin yürüteceğiyle ilgili. Bir barış taslağını değerlendirirken iki somut soruya bakmak gerekir. Metin Ukrayna'nın egemenliğini nasıl tarif ediyor? Uygulamayı gözetme görevini kime veriyor?[1]