Ücret tavanı ürünü nasıl değiştiriyor?
Almanya, sermaye garantisi etrafında kurulmuş Riester düzenini bırakıp yerine hisse senedi ve endeks fonu tutabilen bir emeklilik hesabı getiriyor. Altersvorsorgedepot adlı hesap 1 Ocak 2027'de açılıyor ve bankalar, sigortacılar, fon yöneticileri, saklamacılar ile dijital aracılar tarafından sunulabiliyor. Standart hesapta ücret tavanı yüzde 1 olarak belirlendi. Mevcut Riester ürünlerinde yaklaşık 225 milyar euro duruyor; bu tutarın dörtte birinden fazlasının yeni sisteme taşınması, toplam varlıkların ise on yıl içinde 500 milyar euro düzeyine ulaşması bekleniyor.[1]
Asıl işi yapan düzenek, hedefin kendisi değil ücret tavanı. Yüzde 1'lik sınırın altında sermaye garantili bir sigorta sarmalını kârlı işletmek zor; garanti, karşılığında sermaye ayrılmasını gerektirir ve o gider bir yere yazılmak zorundadır. Tavan uygulanınca standart ürünün ucuz endeks fonlarına kayması, tercihten çok aritmetikten doğuyor. Bunun bir alternatifi var: ürünü tavan değil dağıtım kanalı belirleyebilir. Aynı bankalar ve sigortacılar tezgâhın arkasında durmayı sürdürürse, tasarruf sahibinin karşısına çıkan seçenek yasanın izin verdiği en ucuz seçenek olmayabilir.[1]
Akışın büyüklüğü ve zamanlaması
S&P Global Ratings, iki yıla kadar sürebilecek bir geçiş döneminin ardından yıllık ek girişleri 26 milyar ila 56 milyar euro aralığında öngörüyor. Buna ek olarak kamu emeklilik finansmanından piyasalara yönlendirilen tutar 30 milyar euro düzeyini aşıyor.[1]
Bu genişlikte bir aralık tahminden çok bir planlama varsayımıdır ve iki ucu farklı dünyalar anlatır. Alt uç, S&P Global Ratings aralığında Avrupa hisse piyasasındaki sıradan fon akışına yakın durur ve fiyat üzerinde ayırt edilebilir bir iz bırakmaz. Üst uç ise Alman hane halkını Avrupa hisse senedinde görünür bir alıcı haline getirir. İki yıla kadar süren geçiş dönemi de zamanlamayı belirliyor: sistem 2027'de açılsa bile paranın piyasaya ulaştığı yıl 2027 olmayabilir.[1]
Ücret havuzunu kim kapacak?
Erken pay için yarışanlar arasında Deutsche Bank'ın fon kolu DWS, JPMorgan Asset Management, Vanguard, BlackRock, Allianz ve dijital aracı Trade Republic bulunuyor. Liste, hem sigortacıyı hem de ucuz fon sağlayıcısını aynı masaya oturtuyor.[1]
İzlenecek sayı, hedeflenen varlık büyüklüğü değil geçiş oranı. Riester ürünlerinde duran yaklaşık 225 milyar euro içinde taşınan pay geçiş dönemi boyunca dörtte birin altında kalırsa, yıllık ek girişlerin S&P Global Ratings'in aralığının alt ucuna yakın gerçekleşmesini beklemek gerekir. Bu oran sistem açıldıktan sonra ölçülebilir bir büyüklük ve tavanın ürünü mü yoksa dağıtım kanalının mı belirlediğini gösterecek.[1]