Akışın hesabı ve uygulama noktası
ABD Hazinesinin 2 Ekim kararı üç kişiyi ve Fransa merkezli iki derneği hedef alıyor. İddia edilen akışın büyüklüğü 2020-2026 arasında 2 milyon doların üzerinde; bunun 1,5 milyon doları 7 Ekim 2023’ten sonra toplanmış. Bu başlangıç hesabında para ile suçlama aynı haneye yazılmamalı. Rakamlar Hazineye ait, derneklerin Hamas’a finansman aktardığı iddiası da öyle. Kararın bugün ölçülebilen sonucu, belirli isimlerin ABD bağlantılı varlık ve işlem kısıtlamalarına girmesi.[1]
İşlemin kilit noktası, ABD kişilerin elindeki malvarlığı ve ABD’de tutulan varlıklar. Listelenmiş kişilerin toplamda en az yüzde 50 sahip olduğu kuruluşlar da bloke kapsamına giriyor. Genel veya özel izinler ve yasal istisnalar, kuralın sınırlarını belirliyor. Bu ayrıntılar uygulama açısından önemli: derneğin adıyla sınırlı bir yasak yerine, sahiplik ilişkisini ve işlemin hangi hukuk alanına temas ettiğini izleyen bir düzenek var.[1]
Hazine, yabancı finans kuruluşları için ABD’deki muhabir ya da ödeme hesaplarına ilişkin kısıtlamalardan da söz ediyor. Burada baskı, para gönderen kişi ile alıcı arasındaki aracının ABD finans sistemine erişimine yöneliyor. Benim çıkarımım, böyle bir riskin aracıları belirli işlemlerden uzaklaştırabileceği. Alternatif açıklama, bir işlemden çekilmenin yaptırım yerine genel savaş riskinden veya müşteriye ilişkin başka kaygılardan kaynaklanması. Bu kararda banka davranışına ilişkin ölçülmüş bir sonuç açıklanmıyor.[1]
Aracı değişirse, tutar ne olur?
Ağın anlatımında doğrudan transferlerle kripto para kanalları birlikte yer alıyor. Bir kanalın kapanması karşısında diğerine yönelmek, bu ağın yapısından çıkan makul bir ihtimal; gerçekleştiği gösterilmiş bir sonuç değil. Diğer ihtimal, yeni aracı bulmanın güçleşmesiyle akışın küçülmesi. Hangisinin ağır bastığını değerlendirmek için aynı alıcılara ulaşan toplam tutarın ve kullanılan kanalların yaptırım sonrasındaki dağılımını görmek gerekiyor. 2 milyon doları aşan geçmiş toplam, başlangıç karşılaştırması sağlıyor; yıllık bir akış hızı vermiyor.[1]
Yaptırımın hukuken yürürlüğe girmesi ile paranın fiilen durması arasındaki mesafeyi bu karşılaştırma gösterir. Açıklama, paranın tamamının geri alındığını veya başka kanallara geçişin engellendiğini söylemiyor. Derneklerin Fransa’da mahkûm edildiği de açıklanmıyor. İnsani yardım adıyla toplanan para hakkındaki iddia, sivillerin yardım ihtiyacını ortadan kaldırmaz; belirli kuruluşlara yönelik kararın etkisini değerlendirmek, suçlamanın muhataplarını bütün yardım faaliyetiyle bir tutmamayı gerektirir.[1]
Bu kararın ekonomik ağırlığını, listede kaç isim olduğundan çok aracılık zincirindeki değişim belirler. Aynı alıcılara ulaşan tutar azalırsa finansal erişim baskısının etkisiyle uyumlu bir işaret oluşur; tutar korunup kanallar değişirse yön değiştirme açıklaması güçlenir. Her iki durumda da daha uzun dönemli karşılaştırma ve başka risklerin etkisi gerekir. Şimdilik elde olan, açıklanmış bir geçmiş akış ve yürürlüğe konmuş belirli kısıtlamalar. Akış üzerindeki gerçekleşmiş etki henüz sayısallaştırılmış değil.[1]